ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٠٥ - تكليف علم در اين مورد چيست

الفعّالة و القوى السّافلة المنفعلة اجتماعات على غرائب [١] ( بپرهيز از اين كه كياست ( زيركى و هشيارى ) و فوق مردم معمولى قرار گرفتن خود را در آن بينى كه خود را در معرض انكار هر چيزى قرار بدهى ، اين انكار از اضطراب و سبكسرى و ناتوانى است . و احساس خطاكارى در تكذيب چيزى كه مجهول است ، پس از آشكار شدن آن مجهول كمتر از خطاكارى در تصديق چيزى كه دليل روشنى براى آن اقامه نشده است ، نمى باشد . بلكه بر تو لازم است كه چنگ به طناب توقف بزنى و اگر انكار آنچه كه به گوشت خورده است ترا به هيجان در آورد ، ما دامى كه محال بودن آن براى تو با برهان اثبات نشده است ، صواب اينست كه امثال اين گونه مسائل را به بوتهء امكان رها كنى مادامى كه برهان محكم ، ترا از اعتقاد به امكان آن ، جلوگيرى نكرده است .
و بدان كه در عالم طبيعت شگفتىها است و براى قواى عالى فعّال در عالم هستى و نيروهاى مراحل پايين طبيعت كه پذيراى فعاليتهاى آن قوا است اجتماع و تفاعلى براى بوجود آوردن شگفتىهاست . ) آيات شريفهء قرآنى در موارد متعدد از تسبيح و سجدهء همهء موجودات خبر مى دهد . از آن جمله : ١ . عموم كائنات او را تسبيح مى گويد ( سَبَّحَ لِلَّه ما فِي السَّماواتِ وَالأَرْضِ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ . ) [ الحديد آيهء ١ و الحشر آيهء ١ و الصف آيهء ١ ] ( تسبيح كرده است [ تسبيح مى كند ] خدا را هر آنچه كه در آسمانها و زمين است و او است عزيز و حكيم ) ( تُسَبِّحُ لَه السَّماواتُ السَّبْعُ وَالأَرْضُ وَمَنْ فِيهِنَّ ) [ الاسراء آيه ٤٤ ] ( و تسبيح مى كند خدا را آسمانهاى هفتگانه و زمين و هر كس كه در آنها است ) * ( وَلِلَّه يَسْجُدُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ

[١] الاشارات و التنبيهات ج ٣ - ص ٤١٨ .