مجموعه رسائل فلسفى صدر المتالهين - ملا صدرا - الصفحة ٤٢
دليل نگارنده بر يكى بودن اين دو عنوان چنين است: صدرا در «اسفار» چند شبهه فلكى را از «المباحث المشرقية» فخر رازى نقل كرده [٩٣] كه عبارت است از:
١- علّت اختصاص دو منطقه به دو قطب.
٢- علّت جهت معين حركت فلك.
٣- علّت اختصاص هر فلك به مكانى مشخص.
٤- علّت اختصاص عالم به مقدار خاص.
صدرا مضمون همين شبهات را در اين رساله «لميّه» نيز ذكر كرده است. از طرفى خود صدرا در «اسفار» مىفرمايد: «لنا رسالة منفردة ... بتمهيد مقدمات اصولية يزول بها الريب عن القلب، من اراد الاطمينان فليراجع إليها [٩٤]»، و اين مقدّمات در آغاز رساله مورد بحث ما آمده است.
به نظر ما منشأ گمراهى اهل نظر همان ازدياد قيد بوده كه كسى به طور شايستهاى توجّه به غير صحيح بودن آن ننموده است.
صدرا در مواضعى چند در كتب خود به اين رساله اشاره كرده است كه مىتوان از «اسفار» و «الشواهد الربوبية [٩٥] فى المناهج السلوكية» و «شرح اصول كافى» [٩٦] نام برد [٩٧].
[٩٣] - «اسفار» ج ٢، ص ٢٦١.
[٩٤] - «اسفار» ج ٢، ص ٢٦٣.
[٩٥] - «الشواهد الربوبية» ص ١١٦.
[٩٦] - «شرح اصول الكافى» ج ١ ص: ٢٧١ «بقى الكلام فى وجه اختصاص موضع من الفلك بالمنطقة او بالقطبية او بالكواكب، ... و نحن بفضل اللّه و عنايته قد فككنا عقد هذه الشبهة فى رسالة مفردة».
[٩٧] - جناب آقاى خواجوى در كتاب «لوامع العارفين» ص: ١٢٠ در ذيل نگارشهاى صدرا تحت عنوان كتاب «اللمية» موضوع اين كتاب را پيرامون مقوله «وضع» دانستهاند!