امّا در اهميت اين سه سؤال همين بس كه مى‌توان به جزم و يقين حكم كرد كه اگر اين سه سؤال توسّط محقق طوسى طرح نشده بود، صدرا به بعضى از مبانى اساسى فلسفى خود دست نمى‌يازيد، و در هر حال اگر اين سه سؤال علت تامّه‌اى براى نياز به طرح مسائل نوين و ابتكارى فلسفه صدرا نباشد، به عنوان يك انگيزه كارساز مسلّما قابل طرح است، و لذا دقّت در اين رساله حايز اهميت بسزايى است، زيرا رهنمايى به سوى مسأله جسمانية الحدوث و روحانية البقاء بودن نفس و از طرفى كليدى براى رهيابى به سوى حركت جوهريه و مبانى خاصه آن است‌ [٥٥].

نظر به اينكه اين رساله داراى اهميت بسزايى است و قبلا دو بار به طبع سنگى رسيده و داراى ريختگيهاى چاپى و متنى فراوان بود، تصميم بر احياى مجدّد آن گرفته شد.

مآخذ تصحيح: ١- «ط»: نسخه مطبوع سنگى در حواشى «مبدأ و معاد» صدرا، مورّخ:

١٣١٦، ص ٣٧٣- ٣٩٢. و نسخه مطبوع سنگى در حواشى «شرح هدايه اثيريه» صدرا، مورّخ: ١٣١٣، ص ٣٨٣- ٣٩٣.

٢- «م»: نسخه كتابخانه اهدايى مشكاة، تحت شماره ١٠٣٠، به خط نسخ، غير مورخ- ظاهرا از سده دوازدهم يا سيزدهم- كه نسخه‌اى منقّح و قابل اعتماد است.

و از نسخه‌هاى مندرج در مجموعه شماره ١٩٤٨ كتابخانه مرعشى و مجموعه ١٦٣٢ رضوى نيز استمداد گرفتيم.

[٥٥] - صدرا خود نيز در «اسفار» بدين مسأله اشاره كرده است. مباحث نفس «اسفار» ج ٨ ص ٣٩٠ و نيز «تعليقه شفا» ص ١٧٠.