[١]* یکی از کفّار هنگامی که آن حضرت مشغول نماز بود، رَحِم گوسفند (مشیمه و بچه‌دان که در شکم گوسفند، بچه در آن قرار دارد و آغشته به خون و کثافات است) را بر پیامبر افکند، و در وقتی‌که ظرف غذای پیامبر بر روی آتش در حال پختن بود نیز بچه‌دان گوسفند را در آن انداخت و آلوده ساخت. رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم چون از منزل خارج می‌شد، آن مشیمه و رحمِ افکنده شده در خانه خود را با خود می‌آورد، و بر در خانه آن افکننده (که همسایه او و از ارحام او بود) می‌ایستاد و می‌گفت: ”یا بَنِی عَبدِمَنافٍ! أیُّ جِوارٍ هَذا؛ ای فرزندان عبد مناف!* این چگونه همسایه‌داری است؟!“ و سپس آن بچه‌دان را به دور می‌افکند.

از این گذشته، أبوطالب و خدیجه هر دو در یک‌سال درگذشتند؛ و این، سه سال قبل از هجرت بود. و درگذشتن آنها مصیبت عظیمی را بر رسول خدا وارد کرد؛ زیرا قریش توانستند پس از رحلت أبوطالب علیهالسّلام اذیّت‌های تازه‌ای را بر آن حضرت وارد سازند که پیش از آن قدرت نداشتند؛ حتّی بعضی از آنها خاک بر سر آن حضرت پاشید.

رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم با آن حال داخل خانه خود شد و خاک‌ها بر سرش بود.

یکی از دختران او برخاست تا خاک‌ها را بشوید و درحالی‌که به شستن اشتغال داشت گریه می‌کرد، و رسول خدا به او می‌گفت: ”یا بُنَیَّةُ! لا تَبکِی؛ فإنَّ اللَهَ مانِعٌ أباکِ!؛ ای نور دیدۀ من! گریه مکن؛ زیرا خداوند پدرت را حفظ می‌کند.“

رسول خدا می‌فرمود: ”آزارها و شدائدی که قریش بر من وارد ساختند، عمدۀ آنها پس از مرگ أبوطالب بود؛ ما نالَت مِنِّی قُرَیشٌ شَیئًا أکرَهُهُ حَتَّی ماتَ أبوطالِبٍ.“»**

* تاریخ تمدّن اسلام (تألیف جرجی زیدان، ترجمه علی جواهرکلام)، ص ٢٣ و ٢٤.

** عبدمناف جدّ اعلای رسولالله صلّی الله علیه و آله و سلّم است: محمّد بن عبدالله بن عبدالمطلّب بن هاشم بن عبدمناف.

نور ملکوت قرآن، ج ٤، ص ٣٣٩، تعلیقه:

«آقای محمّد قزوینی در نامه‌ای که برای آقای علی‌اصغر حکمت به‌عنوان تقریظ بر کتاب ایشان ـ که دربارۀ شرح و ترجمه احوال جامی می‌باشد نوشته‌اند، مطالبی را در تعصّب جامی در سنّی‌گری او، و در شواهد و ادلّۀ متقنه در ایمان حضرت أبوطالب علیهالسّلام آورده‌اند که شایان ملاحظه است. این نامه در آخر کتاب جامی تألیف علی‌اصغر حکمت، از صفحه ٣٩٥ تا صفحه ٤٠٧ آورده شده است. از جمله این نامه است که:

أبولهب در تمام مدّت عمر خود بعد از بعثت حضرت رسول، از بزرگ‌ترین مستهزئین و آزارکنندگان حضرت رسول بود. و همیشه کثافات و نجاسات بر در خانۀ آن حضرت *