مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ١٨٣ - سه روایت در مذمّت عالمان بیعمل
عَنِ الباقر علیه السّلامُ أنّه قالَ: «مَن طَلَبَ العِلمَ لِیُباهِیَ بِهِ العُلَماءَ أو یُمارِیَ بِهِ السُّفَهاءَ أو یَصرِفَ بِهِ وُجُوهَ النّاسِ إلَیهِ، فَلیَتَبَوّأ مَقعَدَهُ مِنَ النّارِ. إنَّ الرِّئاسَةَ لا تَصلُحُ إلّا لأهلِها.»[١]
عَن أبیعبدالله علیه السّلامُ: «إذا رأیتُمُ العالِمَ مُحِبًّا لِدُنیاهُ، فاتَّهِمُوهُ عَلَی دِینِکُم؛ فإنَّ کُلَّ مُحِبٍّ لِشَیءٍ یَحُوطُ ما أحَبَّ.» و قالَ[٢]: «أوحَی اللَهُ إلَی داوُدَ علیه السّلامُ: ”لا تَجعَل بَینِی و بَینَکَ عالِمًا مَفتُونًا بِالدُّنیا، فَیَصُدَّکَ عَن طَرِیقِ مَحَبَّتِی؛ فإنَّ اُولَئِکَ قُطّاعُ طَرِیقِ عِبادِیَ المُرِیدِینَ. إنَّ أدنَی ما أنا صانِعٌ بِهِم أن أنزِعَ حَلاوَةَ مُناجاتِی عَن قُلُوبِهِم.“»[٣]
ختم سخن با روضۀ مناسب.
[١]* رسیدن به حقّ را میبندد و درازی آرزو، آخرت را از یاد میبرد.» (محقّق)
[٢٠٦]. الکافی، ج ١، ص ٤٧. ترجمه:
«از امام باقر علیهالسّلام روایت شده است که فرمودند: ”هرکه طلب علم کند برای اینکه بر علماء مباهات نماید، یا بر سفهاء و فرومایگان مِرآء و مجادله کند، یا وجوهِ مردم را متوجّه خود کند، پس فرض است که نشیمنگاه خود را از آتش اتّخاذ کند؛ همانا ریاست جز برای اهلش شایسته نیست.» (محقّق)
[٢]. در الکافی، ج ١، ص ٤٦ و مرآة العقول، ج ١، ص ١٤٩ در این قسمت از روایت، عبارت «صلّی الله علیه و آله و سلّم» آمده که بیانگر آن است که ادامۀ عبارت از حضرت رسول میباشد؛ لکن در سایر نسخ یا هیچ نیامده و یا عبارت «علیه السّلام» مذکور است. (محقّق)
[٣]. الکافی، ج ١، ص ٤٦. ترجمه:
«از امام صادق علیهالسّلام روایت شده است که فرمودند: ”هرگاه دیدید که عالِمی محب و دوستدار دنیا است، او را نسبت به دینتان متّهم سازید؛ زیرا هر کسی که چیزی را دوست بدارد، برگِرد محبوب خود میگردد و از آن صیانت و مراقبت مینماید.“ و فرمود: ”خدا به داود علی نبینا و آله و علیهالسّلام وحی فرمود که: میان من و خودت عالِم مفتون و فریفته به دنیا را واسطه قرار مده تا تو را از طریق محبّت من بازدارد؛ زیرا شأن آنها شأنِ قطّاعُالطریق و دزدان چاپندهای است که راه را بر مریدین و سالکین راه قرب من میبندند. همانا کمتر کاری که من دربارۀ آنها انجام میدهم این است که حلاوت و شیرینی مناجات با خود را از قلوب آنها میگیرم.“» (محقّق)