«مُؤَلِّفٌ بَینَ مُتَعادِیاتِها، مُفَرِّقٌ بَینَ مُتَدانِیاتِها؛ دالَّةً بِتَفریقِها علی مُفَرِّقِها و بِتألیفِها علی مُؤَلِّفِها. و ذَلکَ قَولُ اللهِ تَعالیَ: (وَمِنْ كُلِّ شَيْءٍ خَلَقْنَا زَوْجَيْنِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ).»[١]

شرح داستان الکترون و اتم

شرح داستان الکترون و اتم به‌طور کامل،[٢] و تطبیق آن با فرمایشات حضرت رضا راجع به قوای جذب و دفع.

[١]. عیون اخبار الرّضا علیهالسّلام، ج ١، ص ١٥٢. الله شناسی، ج ٢، ص ١٢٩:

«خداوند آشتی و الفت‌اندازنده است در میان چیزهایی که با یکدگر دشمنی و جدایی دارند، و دوری و جدایی‌افکننده است در میان چیزهایی که باهم الفت و نزدیکی دارند؛ به‌طوری‌که آن اشیائی که از هم جدا می‌‌شوند و پراکنده و دور می‌‌گردند دلالت‌کننده هستند بر خدایی که آنها را با وجود قرب و نزدیکی، جدا کرده و متفرّق گردانیده است، و آن اشیائی که به هم نزدیک می‌‌شوند و الفت می‌‌پذیرند دلالت‌کننده هستند بر خدایی که آنها را با وجود بُعد و دوری و دشمنی، به هم تألیف نموده و به هم پیوسته گردانیده است. و آن است معنی کلام خدا عزّ‌و‌جلّ: ”و از تمام چیزها ما زوجین (جفت نر و ماده) آفریدیم، به امید آنکه شما متذکّر خدا و آفرینش وی شوید.“»

[٢]. نور ملکوت قرآن، ج ٢، ص ٨٥، تعلیقه ١:

«سابقاً شیمیست‌ها به کوچک‌ترین قطعه از اجسام که به نام مولکول است رسیده بودند، و آن عبارت است از: ذرّه کوچکی که به چشم دیده نمی‌شود و اگر بخواهیم آن را خرد کنیم خواص اوّلیۀ خود را از دست می‌دهد. و این مولکول که اگر آن را بخواهیم قسمت کنیم دیگر آن جسم نخواهد بود، خود مرکّب است از ذرّات بسیار ریزی که به آنها اتُم گویند.

تا ٩٠ سال قبل دانشمندان فیزیک و شیمی کوچک‌ترین قسمت از مولکول را اتم می‌دانستند. شیمیست‌ها در محلول‌های رقیق مواد شیمیایی، و فیزیسین‌ها در عبور جریان برق از داخل محلول شیمیایی، پی‌بردند به تقسیمات کوچک‌تری که اتم از آنها تشکیل می‌شود؛ و به این نتیجه رسیدند که: یک دانه اتم که قطر آن از یک ده‌هزارم میلیمتر کمتر است، خود عالمی است عجیب: در وسط خورشیدی دارد بنام پروتون که دارای بار الکتریکی مثبت است و دور آن ذرّاتی به نام الکترون با سرعت سرسام‌آور در گردش می‌باشند؛ بار همۀ الکترون‌ها منفی است. و بهقدری قدرت اتم بالاست که در یک گرم خاک آن‌قدر انرژی ذخیره شده است که از حاصل کار یک سال کارخانۀ برق طهران تجاوز می‌کند.

در چهل سال پیش بنا بر تحقیقات جدید معلوم شد که هسته نیز به نوبۀ خود از ذرّات الکتریکی مثبت به نام پروتون، و از ذرّات الکتریکی منفی شبیه به الکترون تشکیل شده است، و تمام اینها مجموعاً بار الکتریکی به معنای انرژی می‌باشند.»