مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٤١ - احاط&#١٧٢٨ کامل ائمّ&#١٧٢٨ اطهار بر علوم مادی

در جایی دیگر حضرت صادق می‌فرماید: «هرآینه ستارگان سماوی شهرهایی هستند که اگر آنها به زمین نزدیک گردند، از سرعت حرکت آنها دهشت عجیبی بر اهل زمین رخ می‌داد.»

هنوز در آن هنگام نیوتونی بهوجود نیامده بود که در اجرام سماوی بحث کند و حرکت آنها را تحت سه قانون کلّی درآورد و به وجود قوّۀ ثقل قائل گردد. نیوتون از مکتشفین قرون اخیر است و قوانین جاذبه و دافعۀ بین سیّارات و هم‌چنین هر ذرّه از ذرّات را به‌دست آورد؛ لیکن باید دانست که قائد توانای اسلام در قرن‌ها پیش فرموده: هر جسم از اجسام دارای ذرّاتی هستند که به تنهایی دیده نمی‌شوند و در اتصال می‌توان آنها را ملاحظه نمود. خداوند از هر چیزی برای او جفت قرار داده؛ بدین معنی که در عالم وجود، هر قوّۀ فعلی دارای قوّۀ انفعال است.

ذرّات عالم همگی دارای دو قوّۀ جاذبه و دافعه هستند که از جذب و دفع آنها عالم برقرار است؛ و علماء از سال‌ها در تفسیر معنی: (وَمِنْ كُلِّ شَيْءٍ خَلَقْنَا زَوْجَيْنِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ)[١] در فکر بودند و (شَيْءٍ) را به انسان و حیوان و نبات تفسیر می‌کردند، و لذا در تفسیر: (سُبْحَانَ الَّذِي خَلَقَ الْأَزْوَاجَ كُلَّهَا مِمَّا تُنْبِتُ الْأَرْضُ وَمِنْ أَنْفُسِهِمْ وَمِمَّا لَا يَعْلَمُونَ)[٢]متحیّر می‌ماندند. حضرت رضا علیه السّلام فرمود: خداوند از هر شیء، در آن دو قوۀ جاذبه و دافعه ـ که همان نر و ماده باشند ـ قرار داده که میان متماثلین جدایی، و میان متخالفین الفت است:

[١]. سوره ذاریات (٥١) آیه ٤٩. الله شناسی، ج ٢، ص ١٢٥، تعلیقه:

«و از تمام چیزها ما زوجین (جفت نر و ماده) آفریدیم، به امید آنکه شما متذکّر خدا و آفرینش وی شوید.»

[٢]. سوره یس (٣٦) آیه ٣٦. نور ملکوت قرآن، ج ٤، ص ٢٤:

«پاک و منزّه است آنکه تمام جفت‌ها را از آنچه زمین می‌‌رویاند، و از خودشان، و از آنچه را که آنها نمی‌دانند بیافرید.»