داستان کرم ابریشم ـاز تخم، و زنده شدن، و پوست عوض کردن، و خواب رفتن، و پیله بستن، و پروانه شدنـ معادهایی است برای او؛ درحالی‌که اگر انسان نمی‌دید، هیچ باور نمی‌کرد که این پروانه هیچ شباهتی به آن کرم طویل داشته باشد.[١] لذا اگر انسان واقعاً قدری در تغیّرات این عالم عمیق شود، می‌بیند که معاد انسان بسیار ساده است:

(وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَنَسِيَ خَلْقَهُ قَالَ مَنْ يُحْيِي الْعِظَامَ وَهِيَ رَمِيمٌ * قُلْ يُحْيِيهَا الَّذِي أَنْشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ * الَّذِي جَعَلَ لَكُمْ مِنَ الشَّجَرِ الْأَخْضَرِ نَارًا فَإِذَا أَنْتُمْ مِنْهُ تُوقِدُونَ * أَوَلَيْسَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِقَادِرٍ عَلَى أَنْ يَخْلُقَ مِثْلَهُمْ بَلَى وَهُوَ الْخَلَّاقُ الْعَلِيمُ * إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَيْئًا أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ * فَسُبْحَانَ الَّذِي بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْءٍ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ).[٢]

[١]* صورت‌بندی کنیم، کامل نبود و بدون صورت بود، بعد صورت آفریدیم و خلقتش کامل شد)، تا برای شما (قدرت خویش را) روشن و آشکار کنیم. و آنچه بخواهیم در رحِم مادر مستقرّش می‌نماییم تا زمان مشخص و معیّنی که باید پا از رحِم به دنیا گذارد، و سپس شما را بهصورت طفلی از رحم بیرون می‌آوریم، و پس از آن شما را (همین‌طور مرحله به مرحله جلو می‌بریم) تا به مقام رشد و استحکام خود برسید. بعضی از شما (قبل از پیری) وفات می‌یابد و بعضی دیگر به پست‌ترین مراحل زندگانی و ضعیف و ناچیزترین دوران عمر بازگشت می‌نماید، تا آنجا که بعد از علم و آگاهی چیزی نداند. و زمین را می‌بینی ساکت و صامت و بی‌حرکت و خموش؛ چون ما بر آن آب از آسمان فرود آریم، به اهتزاز و جنبش در‌می‌آید و نمو می‌کند و بارور می‌گردد، و از هر جفتِ با بهجت و طراوتی می‌رویاند.»

[٣٦٧]. جهت اطّلاع بیشتر پیرامون مراحل تکوّن کرم ابریشم رجوع شود به معاد شناسی، ج ١، ص ١٦٨.

[٢]. سوره یس (٣٦) آیات ٧٨ ـ ٨٣. معاد شناسی، ج ٦، ص ٤٨ ـ ٥٢:

«(رفت آن مرد عرب از میان قبرستان استخوان پوسیده‌ای را برداشت و به نزد رسولالله آورده و با دست خود فشار داد؛ استخوان پوسیده خرد شد و بهصورت گرد و خاکستر در‌آمد.) آنها را در پیش پیغمبر به روی زمین ریخت و گفت: ”ای محمّد! تو می‌گویی خداوند اینها را زنده می‌کند؟!“ *