در روز قیامت نار را عرضه نمی‌دارند، ولی در برزخ عرضه می‌دارند و در قیامت انسان را وارد می‌کنند. و کلام (النَّارُ يُعْرَضُونَ عَلَيْهَا) اشاره به برزخ است؛ کما اینکه در بعضی روایات است که دری به قبرش از بهشت یا جهنّم باز می‌شود، و هم‌چنین قوله: (إِذِ الْأَغْلَالُ فِي أَعْنَاقِهِمْ وَالسَّلَاسِلُ يُسْحَبُونَ * فِي الْحَمِيمِ ثُمَّ فِي النَّارِ يُسْجَرُونَ)؛[١]

[١]* و نظیر دیگر، این قول خداوند متعال است که می‌فرماید: (عذاب آنها آتش است که هر چاشتگاه و شبانگاه بر آن عرضه می‌شوند، و روزی که قیامت برپا شود.) درحالی‌که چاشتگاه و شبانگاه در عالم قیامت که دار خلود است، نمی‌باشد؛ بلکه این دو فقط در دنیا (و برزخ که ادامۀ زندگی دنیاست) وجود دارد.

و خداوند متعال در مورد اهل بهشت می‌فرماید: (و از برای آنان، روزی آنان در هر صبح و شبی خواهد بود.) درحالی‌که بامداد و شبانگاه فقط قسمتی از شب و روز در بهشتِ زندگیِ قبل از قیامت است؛ خداوند متعال می‌فرماید: (در آنجا شمس نیست که دیده شود، و زمهریری نیست تا سرمای آن ابرار را در آزار و اذیّت قرار دهد.)

و نظیر دیگر، این قول خداوند سبحان است که می‌فرماید: (و البته البته (ای پیغمبر) چنین گمان مکن که آنان که در راه خدا کشته شده‌اند مردگانند؛ بلکه زندگانند و در نزد پروردگارشان روزی می‌خورند. * در برابر آنچه خداوند از فضل خود به آنها داده است، شاد و مسرورند؛ و نیز در بشارت و خوشحالی هستند نسبت به افرادی که در زندگی معنوی به آنان ربط و پیوند داشته‌اند و هنوز نمرده‌اند و بدانها ملحق نگردیده‌اند، که چگونه عنایت خدا شامل حال آنان شده و تمام اقسام غم و غصّه و اندوه و خوف از آنان برداشته شده و به مقام سکینه و اطمینان رسیده‌اند.)“» (محقّق)

[٣١٦]. سوره غافر (٤٠) آیه ٧١ و ٧٢. معاد شناسی، ج ٢، ص ٢٤٧:

«”آن کسانی که در آیات خدا مجادله می‌کنند و تکذیب کتاب خدا را می‌نمایند و به آنچه خداوند به پیامبرانش ارسال داشته است تکذیب می‌کنند، پس بهزودی خواهند دانست؛ * در زمانی که غل‌ها و سلسله‌ها در گردن‌های آنان آویخته شود و بهسوی حمیم کشانده گردند * و سپس در آتش، آتش زده شوند.“

حميم چيز گرم را گويند چون آب گرم، هواى گرم و امثال آن؛ و سَحب به معناى كشاندن است؛ و سَجر به معناى آتش زدن است: سَجَرَ التَّنور، يعنى تنور را آتش زد؛ و (ثُمَّ) همان‌طور كه ذكر كرديم به معناى تراخى و انفصال است، يعنى پس از مدّت و زمانى. و بنابراين معناى آيه اين‌طور مي‌شود: *