مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٧١ - مقدماتی در معنای آی١٧٢٨ «رَبِّ ارجِعون لَعَلِّی أعملُ صالحًا فیما تَرَکتُ»
بِسمِ الله الرَّحمَن الرَّحیمِ
و الصَّلاةُ علی مُحمّدٍ و آلِه الطّاهِرینَ
و لَعنَةُ اللهِ عَلی أعدائِهِم أجمَعینَ مِنَ الآنَ إلی قِیامِ یَومِ الدّین
(حَتَّى إِذَا جَاءَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ رَبِّ ارْجِعُونِ * لَعَلِّي أَعْمَلُ صَالِحًا فِيمَا تَرَكْتُ كَلَّا إِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَائِلُهَا وَمِنْ وَرَائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ).[١]
مقدماتی در معنای آیۀ: «رَبِّ ارجِعون لَعَلِّی أعملُ صالحًا فیما تَرَکتُ»
پس از مرگ که جسم انسان در زیر خاک میرود، روح انسان باقی و در عالمی به نام برزخ است.
عالم برزخ از این عالم اوسع و موجوداتش اقوی است. نسبت عالم برزخ به این عالم، نسبت روح به جسم است؛ نه میتوان گفت داخل و نه میتوان گفت خارج است، و قوّه و احاطۀ آنجا به اینجا نیز مانند روح به جسم است.
آن عالم مادّی نیست و زمان نیز ندارد، به خلاف این عالم. تمام عملیاتی که
[١]. سوره مؤمنون (٢٣) آیه ٩٩ و ١٠٠. افق وحی، ص ٩٢:
«تا اینکه مرگ یکی از ایشان را فرا میگیرد، فریادش بلند گشته میگوید که: پروردگارا، مرا بازگردان شاید بتوانم جبران گذشته و مافات بنمایم! ابداً اینطور نخواهد بود و بازگشتی در کار نمیباشد! و این سخنی است که از دهان تجاوز نمینماید درحالیکه در پیشاپیش آنان عالم برزخ تا روز قیامت امتداد یافته است (و آنان در عالم برزخ به نتیجه کردار خود در دنیا خواهند رسید).»