علاّمه حاج شیخ آقا بزرگ طهرانی در اعلام الشیعة در قسمت نقباء البشر، ج ١، ص ٣٢٣ تا ٣٢٦ در تحت شمارۀ ٦٦٣ ترجمۀ احوال او را مفصّلاً آورده است، و ما در اینجا مختصر از آن را می‌آوریم:

”حیاتش بین سنۀ ١٢٨٢ تا ١٣٥٢ هجری قمری بوده است؛ از أعلام علماء اسلام در عصر خود و مجاهدی کبیر و مؤلّفی کثیرالتّألیف بوده است. از افراد نادر دهر بوده است که حیات خود را وقف خدمت به دین و حقیقت نموده‌اند.

چنان در برابر مسیحیان و موج غرب ایستاد و علوّ اسلام را بر جمیع ملل عالم به ثبوت رسانید که در میان علماء نصاری و فضلای آنها دارای شأنی عظیم و مکانی رفیع گردید.

بزرگان از اروپا در مشکلات علمی و دینی خود به او مراجعه می‌نمودند؛ و بزرگان لورندره و غیر آنجا، ملجأ و پناهشان در مسائل مشکله شیخ محمّدجواد بلاغی بود.

مستر خالد شردراک در مشکلات خود به او رجوع می‌کرد. بسیاری از مؤلّفات او را در زمان حیات او به انگلیسی ترجمه و طبع کردند؛ چون مورد نیاز مسیحیان غرب بود.

از مؤلّفاتش: الهَدی إلی دینِ المصطفی، و انوار الهدی، و الرِّحلةُ المَدرسیّة، و نصائح الهُدی، و أعاجیب الأکاذیب، و التوحید و التثلیث، و إبطالُ فتوی الوهابیّین بهَدمِ قبور البقیع، و رسالۀ دیگری نیز در ابطال فتوای وهابی‌ها، و البلاغُ المُبین در الهیّات، و تفسیر آلاء الرّحمان و بسیاری از کتب دیگر است که مطبوع است.“

و امّا آنچه که طبع نشده است نیز بسیار است که نام آنها را مرحوم علاّمه [حاج شیخ آقا بزرگ] طهرانی ذکر کرده است.

بالجمله وفاتش در ٢٢ شعبان واقع شد، و عالم تشیّع و اسلام و حوزۀ نجف را به فقدان خود در سوگ نشاند. رحمةُ الله علیه رحمةً واسعةً!

پدر ایشان شیخ حسن بلاغی، چنان‌که ایشان در نامه‌ای به صاحب اعیان الشیعه می‌نویسد، از اهل علم و دانش بوده است. خانواده بلاغی از خانواده‌های مشهور به فضل و علم، و اجداد او همه از مردان علم و ادب شناخته شده است که از جمله آنها مؤلّف کتاب مشهور تنقیح المقال است.

علاّمۀ بلاغی در زادگاهش، به خوشه‌چینی معارف از محضر بزرگان حوزۀ علمیۀ نجف اشرف *