مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ١٥٢ - روایتی غریب در شرافت طالب علوم الهی ومعارف حق١٧٢٨ ربّانی
لذا عالم از عابد بسیار أفضل است.
|
صاحبدلی به مدرسه آمد ز خانقاه
|
||||
|
بشکست عهدِ صحبتِ اهل طریق را
|
||||
|
گفتم میان عالم و عابد، چه فرق بود
|
||||
|
تا اختیار کردی از آن، این فریق را
|
||||
|
گفت آن گلیم خویش به در میبَرد ز موج
|
||||
|
وین جَهد میکند که بگیرد غریق را[١]
|
||||
«شَرَفُ المَرءِ بِالعِلمِ و الأدَبِ، لا بِالأصلِ و النَّسَبِ.»[٢]
|
بر آدم بیعلم شرف دارد خر |
از علم شریفتر ندان هیچ هنر |
|
|
فرزند هنر باش نه فرزند پدر[٣] |
از دائرۀ علم منه پای به در |
روایتی غریب در شرافت طالب علوم الهی ومعارف حقۀ ربّانی
عن أصبَغ ابنِ نُباتَة عن أمیرِالمُؤمِنین علیه السّلام: «تَعَلَّمُوا العِلمَ؛ فإنَّ تَعَلُّمَهُ حَسَنَةٌ، و مُدارَسَتَهُ تَسبِیحٌ، و البَحثَ عَنهُ جِهادٌ، و تَعلِیمَهُ لِمَن لا یَعلَمُهُ صَدَقَةٌ. و هُو
[١]* انتخاب کند که به معرفت و علم منتهی شود، خداوند راه بهشت را برای او هموار خواهد ساخت. و بهدرستیکه ملائکه بالهای خود را برای جویندگان معرفت و بینش میگسترانند؛ زیرا به این مسئله رضایت دارند و این راه را میپسندند. و بهدرستیکه هر آنچه در آسمان و زمین است، برای جویندۀ علم طلب مغفرت و آمرزش میکنند؛ حتّی ماهیان در قعر دریا. و برتری عالم بر عابد همچون برتری ماه تمام است بر ستارگان در شب چهاردهم. و بهدرستیکه علماء وارثان پیامبرانند، و پیامبران درهم و دینار از خود به جای نگذاردند، و لکن علم و معرفت از خود به یادگار نهادند؛ پس هرکه از علم و دانش نصیبی برده باشد، حظ و بهرهاش بسیار عالی و افزون خواهد بود.“»
[١٦٥]. گلستان سعدی، ص ١٠١، حکایت ٤٠.
[٢]. روح البیان، ج ٩، ص ٤٧٨، به نقل از امیرالمؤمنین علیه السّلام. ترجمه:
«شرف و ارزش انسان به علم و ادب است، نه به اصل و نسب.» (محقّق)
[٣]. قابوسنامه، باب ٦.