مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ١٥٠ - اشعار منسوب به امیرالمؤمنین در فضیلت علما

روی این زمینه، عالِم علت آفرینش موجودات است.

در شرافت عالِم، علاوه بر آیۀ قرآن دلیل عقلی و اخبار هم وجود دارد.

دلیل عقلی بر شرافت عالِم

دلیل عقلی پس آنکه: موجود اشرف است از معدوم، و موجود منقسم می‌شود به دو قسم: نامی و جماد؛ پس نامی اشرف است. و نامیّ نیز به دو قسم منقسم می‌گردد: حسّاس و غیر حسّاس؛ و واضح است که حسّاس اشرف است. و حسّاس نیز به دو قسم منقسم می‌گردد: عاقل و غیر عاقل؛ و البته عاقل اشرف است. و عاقل نیز منقسم به دو قسم می‌گردد: عالم و غیر عالم؛ و عالم افضل است. پس عالِم اشرف مخلوقات است.

عالِم، اختر شب در تاری بربریّت

جهل، تاریکی و علم، روشنی است. وجود عالِم، مانند اختران شب در فضای تار بربریّت نورافشانی می‌کنند، و با پرتو خود پرده‌های تاریکی‌ها را دریده و با فروغ خود مردم را روشن می‌نمایند. لذا انسان بدون علم، چون مُرده است؛ چون تاریک است. و شخص عالمِ مُرده، چون شخصیّتی زنده است؛ چون روشن است. عالم را روی این زمینه نباید با جاهل قیاس کرد؛ زیرا قیاس بین وجود و عدم یا نور و ظلمت است.

اشعار منسوب به امیرالمؤمنین در فضیلت علما

عن امیرالمؤمنین علیه السّلام:

[١]. دیوان الإمام علی علیه السّلام، ص ٢٤. ترجمه:

«١) مردم از جهت تمثال و ظاهر با یکدیگر برابرند؛ پدرشان آدم و مادرشان حوّا است.

٢) و ارزش و قیمت هر کس به قدر علم و عمل نیکوی اوست. و جاهلان، دشمنان اهل علم و صاحبان دانش هستند. *