عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٤٢٣ - حقيقت فتوا
و ائمه : نشسته و زمام كشتى زندگى جامعه را به دست گرفتند.
در تمام ادوار پس از غيبت حجت ثانى عشر، فقهاى بزرگ شيعه در مسئله فتوى جانب الهى آن را پيش گرفته و در تمام حوادث به داد اسلام و مسلمانان واقعى رسيدند و گاهى در اين راه جان عزيز خود را نثار حضرت حق كردند.
اما فقها و قضات مسلكهاى ديگر به ظاهر اسلامى، همانند فقهاى بزرگ شيعه به ميدان نيامده و بلكه بعضى از آنان در جهت استحكام حكومتهاى جور دست به فتوا زده و توده عوام را به دنبال فتواى خود تبديل به پيچ و مهره دستگاه اموى و عباسى و حكومتهاى مانند آنان كرده و خلاصه دين خود را به دنيا فروخته و ميليونها نفر را گمراه نموده، از راه خدا بازداشتند!
دينداران هر يك از مسلكهاى اسلامى، شيعى، زيدى، حنفى، مالكى، حنبلى، شافعى، هميشه متوجه فتواى فقيه و مرجع مربوط به آيين خود بودند، در اين زمينه فقهاى بزرگ شيعه، هميشه شيعه را در جهت برنامههاى الهى و به خصوص حفظ مكتب و بالاخص مبارزه با ستمگران دوران تا ريشهكن شدن آنان هدايت كرده و در اين راه خدمات بس ارزندهاى انجام دادند.
ولى با كمال تأسف بعضى از فقهاى بعضى از مسالك به فتواهاى عجيبى دست زده كه توده مؤمن به آن مسلك، يا نوكر ظلم و ظالم شده و به بند استعمار و استثمار دچار گشته و يا براى نابودى مريدان اهل بيت پيغمبر : و پيروان دوازده امام معصوم : كمر همت بستند و از اين راه هزاران مؤمن خالص را دچار زندانهاى وحشتناك بنى اميه و بنى عباس و حكومتهاى بعد از آنان كرده و وسيله هلاك آن رادمردان الهى شدند و يا در اين زمينه علت تبعيد آزادگان گشته و يا مريدان خود را براى جنگ با شيعه مظلوم بسيج كرده و از اين راه ضربههاى غير قابل جبرانى به انسانيت زدند.