عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣١٨ - روايات تواضع

مى‌شستم اما خداوند دوست ندارد بين پسر و پدر فرقى نگذارم، پدرت دست آن پدر را آب ريخت، تو دست پسر را آب بريز.

امام عسكرى ٧ كه اين داستان را نقل مى‌كند مى‌فرمايد:

هر كسى در تواضع و فروتنى از على پيروى كند به حق كه شيعه واقعى است‌[١].

عن ابن الجهم قال: سألت الرضا ٧ فقلت له: ما حد التواضع؟

قال: ان تعطى الناس من نفسك ما تحب ان يعطوك مثله‌[٢].

ابن جهم مى‌گويد: از حضرت رضا ٧ پرسيدم: حد تواضع چيست؟ فرمود:

آن را در حق مردم داشته باشى كه دوست دارى مردم در حقت داشته باشند.

و نيز ابن جهم مى‌گويد:

از حضرت پرسيدم: حد تواضع چه اندازه است كه وقتى انسان انجام مى‌دهد در زمره متواضعان باشد؟

حضرت فرمود: براى تواضع درجاتى است:

١- انسان قدر خود را در همه جهات بشناسد و به قلب سليم و دل پاك، خود را در جايى كه اندازه اوست قرار دهد.

٢- آن را براى همه دوست داشته باشد كه دوست دارد از همه به او برسد.

٣- اگر از مردم بدى ديد به خوبى دفع كند، غيظ خود را فرو خورد، از مردم گذشت نمايد كه خدا عاشق نيكوكاران است‌[٣].

[١] - تفسير الامام العسكرى ٧: ٣٢٥، حديث ١٧٣؛ بحار الأنوار: ٧٢/ ١١٧، باب ٥١، حديث ١.

[٢] - روضة الواعظين: ٢/ ٣٨٢؛ مشكاة الأنوار: ٢٢٦، الفصل الثانى، فى التواضع.

[٣] - الكافى: ٢/ ١٢٤، باب التواضع، حديث ١٣؛ بحار الأنوار: ٧٢/ ١٣٥، باب ٥١، حديث ٣٦.