پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٨٣ - مصادر و روش شناخت

٩٠. هشام مى‌گويد: از امام عليه السّلام پرسيدم: جهاد با كدام يك از دشمنان واجبتر است؟

فرمود: آن‌كه به تو نزديكتر، با تو دشمن‌تر، نسبت به تو زيانبارتر، در دشمنى بزرگتر و در عين نزديك بودن، پنهانتر باشد و آن‌كه دشمنان تو را بر تو مى‌شوراند و او ابليس است. او به وسوسه دل‌ها موكل است، پس تمام دشمنى‌ات را براى [فرو ريختن بر سر او و ياران‌] او مهيا كن. و مبادا او در راه هلاكت تو پايور و مقاوم باشد، ولى تو در مبارزه با او سستى ورزى كه او با همه قدرتش [چون استقامت كنى‌] از تو سست بنيانتر است و با تمام شرى كه دارد زيانش از تو كمتر. [پس بدان‌] اگر به ريسمان الهى چنگ اندازى به راه راست هدايت يافته‌اى.

٩١. اى هشام، سه چيز است كه خدا به هركس بدهد او را مورد لطف خود قرار داده است: عقلى كه بدان از گزند هواى نفس خود ايمن شود، دانشى كه او را از نادانى‌اش وارهاند و بى‌نيازى و غنايى كه او را از بيم فقر كفايت كند.

٩٢. اى هشام، از اين دنيا و مردمان آن برحذر باش، چرا كه آنان چهار دسته‌اند، يكى سرنگون‌شده‌اى در آغوش هواى نفس خود در غلتيده، ديگرى كسى است كه نيكو مى‌خواند و دانش مى‌آموزد و هرچه دانش افزايد، تكبرش زياد گردد و با خواندنش و عملش بر زيردستان بزرگى فروشد، سومين كس عابد جاهل است كه دون‌مرتبگان در عبادت را كوچك مى‌شمرد و دوست مى‌دارد كه بزرگ شمرده شود [و همگان در خدمت به او آماده باشند] و آخرين كس، صاحب بصيرتى و عالمى كه راه حق را مى‌شناسد و مى‌خواهد حق را برپا دارد و دانش خود را به كار گيرد، اما به دليل ناتوانى يا چيرگى [زورمداران‌] از پرداختن به دانسته‌هاى خود و عملى كردن آن ناتوان است و از همين‌رو هماره اندوهگين است. اين شخص برترين اهل زمان خود و خردمندترين آنان است.