پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٦٧ - مبحث دوم موضعگيرى هارون نسبت به امام كاظم عليه السلام

من به او گفتم: اى امير مؤمنان، تو به فرزندان مهاجران و انصار، قرشيان، بنى‌هاشم و كسانى كه حسب و نسب شناخته‌شده‌اى ندارند پنج هزار دينار و كمتر از آن مى‌دهى و به موسى بن جعفر دويست دينار، كمترين صله را دادى!

هارون گفت: خاموش باش اى مادر مرده، اگر درخور او به او عطا بكنم، بيم آن دارم كه فردا او صد هزار تن از شيعيان و دوستان خود را با شمشيرهاى از نيام كشيده در برابر من قرار دهد. اگر او و خاندانش در فقر به سر برند من و شما سلامت خواهيم بود، تا باز بودن دست و ديدگان آنان [كه در اين صورت آرامش ما برهم مى‌خورد].[١]

دوم: در اين بخش مواردى را برمى‌گزينيم كه به شيوه‌هاى برخورد هدفمند و دوگانه هارون با امام كاظم عليه السّلام مى‌پردازد؛ همان روش و شيوه‌اى كه هارون مى‌خواست با به كار بستن آن، امام عليه السّلام را زمانى در تنگنا قرار داده و گاهى او را تحقير كند و درهم شكند تا به زعم خود شايد بتواند در ديدگان مردم، حضرت را ناتوان، شكست‌خورده و فاقد شايستگى جلوه دهد، اما امام كاظم عليه السّلام با موضع‌گيرى قاطع خود در برابر هارون كه امام عليه السّلام را در تنگنا قرار داده و كوچك كردن او را مى‌خواست، هميشه پيروز ميدان بود. در اين‌جا به مواردى از تعرض‌هاى هارون نسبت به امام عليه السّلام مى‌پردازيم:

١. يكى از ابزارهايى كه هارون به كار مى‌گرفت تا از اين رهگذر امام عليه السّلام را بترساند و تضعيف كند متهم كردن او به جمع‌آورى خراج بود و اين از نظر دستگاه خلافت، حركتى سياسى و ممنوع به شمار مى‌رفت. خود امام كاظم عليه السّلام درباره اين اتهام مى‌گويد: «زمانى كه مرا بر هارون الرشيد وارد كردند، بر او

[١] . عيون اخبار الرضا ١/ ٨٨ حديث ١١؛ بحار الانوار ٤٨/ ١٢٩ حديث ٤.