پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٨٩ - بخش نخست ويژگىهاى عصر امام كاظم عليه السلام

نكته پنجم: از ديگر سياست‌هايى كه حاكمان عباسى، به ويژه منصور عباسى در پيش گرفتند، ايجاد جريان دينى وابسته به حاكميت؛ يعنى «واعظان دربارى» بود. پس از آن‌كه امام موسى بن جعفر عليه السّلام از عرصه سياسى و فكرى دور نگهداشته شد، پديده واعظان دربارى جايگزينى براى امام عليه السّلام بود كه خليفه با تمام توان و آنچه در دست داشت از آن حمايت مى‌كرد تا از يك‌سو جاى خالى امام عليه السّلام را پر كرده، از سوى ديگر اين عالمان حكومت ساخته، سياست‌هاى منصور را تأييد كنند. منصور با اجراى اين سياست مى‌خواست به امت اسلامى القاء كند كه دنباله‌رو و سيره پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و در خط اسلام است. در شمار اين واعظان و عالمان، «مالك بن انس» بود. او آن بخش از اعتقادات را برمى‌گزيد كه با سياست منصور در تعارض نباشد و بدين ترتيب با خليفه هم‌آواز شد. همين امر باعث شد تا منصور «الموطأ» (كتاب فقهى مالك) را با زور سرنيزه و شمشير بر مردم تحميل كرده، مالك را سرپرست تمام كارگزاران و عمله دولت در حجاز گرداند. مردم نيز بر درب سراى او جمع مى‌شدند و واليان و حاكمان از او مى‌ترسيدند. هنگامى كه «شافعى» خواست بر مالك وارد شود از والى شهر خواست تا وساطت كند، باشد كه به آسانى به ديدار مالك نايل آيد، ولى شافعى در پاسخ گفت: «با پاى برهنه و پياده از مدينه به مكه رفتن بر من آسانتر است از اين‌كه به درب سراى مالك بروم. من خوارى را زمانى حس و لمس مى‌كنم كه بر درب سراى او بايستم».

ديگر واعظان وابسته نيز راهى مشابه آنچه مالك برگزيد، پيمودند. آنان با در نظر گرفتن [سليقه و] تمايل منصور، تمام ستايش خود را نثار منصور و