پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٠٣ - امام كاظم عليه السلام و چالشهاى داخلى

خداوند بهشت را حرام كرده است بر هردشنام‌دهنده بدگفتار كم شرم كه چون سخن گويد بيباك باشد و از هرچه درباره او گويند او را باكى نباشد.[١]

در زمينه ميراث امام كاظم عليه السّلام كه در بخش‌هاى بعدى خواهد آمد، مى‌بينيم كه حضرت چاره‌انديشى و راهنمايى فراگير و اساسى مبتنى بر قرآن و تاريخ ريشه‌دار و سره را در قالب وصيتى به هشام ارائه مى‌فرمايد.

امام كاظم عليه السّلام و چالش‌هاى داخلى‌

اين بخش را به بررسى موضع‌گيرى امام كاظم عليه السّلام در برابر برخى چالش‌هاى داخلى از جمله چالش‌هاى حاكميت با مرجعيت علمى امام كاظم عليه السّلام كه تأثير منفى و مستقيم بر مذهب شيعه داشت مى‌پردازيم.

نخست: عليرغم اين‌كه «عبد الله افطح» برادر امام كاظم عليه السّلام پس از پدر گرامى‌شان مدعى امامت بود و خود را امام مى‌خواند[٢] و اين ادعا خطرى بزرگ بود كه موجوديت تشيع و آينده آن را تهديد مى‌كرد، اما حضرت موسى بن جعفر عليه السّلام در برابر برادرش عبد الله موضعى خصمانه نگرفت، توان خود را براى حل اين مشكل به كار نسبت، فشار بر حريف را وجهه همت خود قرار نداد و جماعت شيعه را به دو دسته دوست و دشمن تقسيم نكرد. امام كاظم عليه السّلام به جاى پرداختن به جنگ روانى و جنجال‌هاى كلامى، با روشى منطقى و آرام و كارآمد اين شكاف پديد آمده و بحران‌ساز را سامان بخشيد. حضرت كاظم عليه السّلام براى اين منظور چند شيوه را در پيش گرفت:

[١] . در اين زمينه و موضوع‌هاى ديگر ر. ك بخش ميراث از همين كتاب.

[٢] . بصائر الدرجات/ ٢٥١ حديث ٤ اصول كافى ١/ ٣٥١ حديث ٧ اختيار معرفة الرجال/ ٢٨٢ حديث ٥٠٢ و الارشاد ٢/ ٢٢١.