پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٩٩ - امام كاظم عليه السلام و پيشگيرى از فروپاشى اخلاقى

خاص). امام كاظم عليه السّلام در برخورد با فروپاشى اخلاقى- كه در بخش اعظم سرزمين‌هاى اسلامى رواج يافته و تحكيم مى‌شد- و چاره‌انديشى براى آن، روش‌هاى وعظ و ارشادى متعددى برگزيد.

امام كاظم عليه السّلام توانست با شيوه ارشادى و تبليغى و نيز تأثيرگذارى خويش، جمعى از دوستداران حقيقت را در جامعه اسلامى پرورش دهد تا در بازداشتن سركشى شهوت‌ها و خاموش كردن شعله تمايلات نفسانى الگويى كارآمد باشند. روشن است كه اين فروپاشى و نابسامانى‌هاى اخلاقى، نتيجه فريبايى‌هايى بود كه حاكمان، با ثروت‌اندوزى آزمندانه و هزينه كردن آن در راه هوس‌هاى پست خود، بدان دامن مى‌زدند. البته قدرت سياسى و نظامى اين حاكمان نيز در پديده شوم فروپاشى اخلاقى نقش قابل توجهى داشت.

از جمله كسانى كه از مكتب تربيتى امام كاظم عليه السّلام تأثير پذيرفت و نام او در جامعه اسلامى درخشيدن گرفت، «ابو نصر، بشر بن حارث بن عبد الرحمن» بود. او اصالتا از مردم مرو بود و در بغداد سكونت داشت. بشر روزگارى دراز به عيش و طرب سرگرم بود، اما به دست امام كاظم عليه السّلام توبه كرد و در شمار عارفان زاهد درآمد.[١] مورخان در بيان توبه او آورده‌اند: «روزى امام كاظم عليه السّلام از محل زندگى بشر در بغداد مى‌گذشت. كه از خانه او صداى تار و تنبور و نى و آواز خوانندگان زن به گوش حضرت رسيد. در همين حال كنيزكى درب خانه را گشود و خاكروبه‌اى كه در دست داشت به خارج از منزل انداخت. امام كاظم عليه السّلام رو به او كرد و فرمود: اى كنيزك، صاحب اين خانه آزاد است يا بنده؟

كنيزك پاسخ داد: آزاد است.

[١] . الكنى و الالقاب ٢/ ٦٧.