پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٠١ - مناظره در عصر امام كاظم عليه السلام

امام عليه السّلام هماره در تلاش بود تا دانشگاه فقهى و اجتهادى را تكامل بخشد و عالمانى براساس مبانى اين دانشگاه كه همان خط اهل بيت عليهم السّلام است پرورش داده، به جامعه تقديم كند تا از اين رهگذر، پايايى و جاودانگى رسالت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله را تضمين نموده و خط مستقيم اهل بيت عليهم السّلام را- عليرغم تمام چالش‌ها و كارشكنى‌ها- در تمام عرصه‌هاى زندگى حضورى فعال بخشد.[١]

مناظره در عصر امام كاظم عليه السّلام‌

مناظره علمى از جمله فعاليت‌هاى فكرى بود كه در تبلور و شكوفايى انديشه امت اسلامى تأثير بسزايى داشت و در عصر امام كاظم عليه السّلام شهرتى فراگير يافت. امام جعفر صادق عليه السّلام و پس از آن حضرت، امام كاظم عليه السّلام از اين پديده بهره جسته، عالمانى متخصص در اين فن پرورش دادند.

دست‌پروردگان دو امام، در دفاع از مذهب اهل بيت عليهم السّلام و معرفى آن به جامعه هم‌پيمان شدند. عليرغم محدوديت‌هايى كه از سوى حاكميت براى آنان به وجود مى‌آمد و نيز وجود حصار فكرى كه مخالفان خط اهل بيت عليهم السّلام آن را تقويت مى‌كردند، آنان توانستند در راه ترويج مذهب اهل بيت عليهم السّلام به موفقيت‌هاى چشم‌گيرى نايل شوند. اين عالمان پرورش‌يافته دانشگاه امام صادق عليه السّلام و امام كاظم عليه السّلام همچنين توفيق يافتند تا شبهات و اتهاماتى كه مكتب تشيع و انديشه شيعى را هدف گرفته بود و به صورت روزافزون تنور آن داغتر و آتش آن شعله‌ورتر مى‌شد، سست و بى‌اعتبار كرده، رودرروى جريان‌هاى منحرف فكرى و جنبش‌هاى الحادى بايستند.

[١] . ر. ك لمحات على القواعد الفقهية في الأحاديث الكاظمية( ضمن مجموعه آثار منتشر شده در سومين كنگره جهانى امام رضا عليه السّلام) و مسند الإمام الكاظم عليه السّلام.