پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٣٢٢ - نمونههائى از تفسير امام باقر عليه السلام

فِيها؛ در آن [شب‌] فرشتگان، با روح، ... فرود آيند[١] فرموده است: ملائكه و نويسندگان به آسمان دنيا مى‌آيند و آنچه را كه در طول اين سال بر بندگان خدا مى‌گذرد مى‌نويسند. امّا هر چه در آنجا مى‌نويسند موقوف بر مشيّت الهى مى‌نمايند. پس خداوند متعال آنچه را كه بخواهد مقدّم مى‌دارد و آنچه را كه بخواهد به تأخير مى‌اندازد، و آنچه را كه بخواهد ثابت مى‌كند و امّ الكتاب در نزد اوست‌[٢].

٤. و در تفسير قول خداوند متعال: فَكُبْكِبُوا فِيها هُمْ وَ الْغاوُونَ؛ پس آن‌ها و همه گمراهان در آن [آتش‌] افكنده مى‌شوند[٣] فرموده است: اين آيه درباره قومى نازل شده است كه به زبان اقرار به عدالت كسى نمودند، امّا در عمل با او مخالفت كرده و به ديگرى گرويدند[٤].

٥. و در تفسير قول خداوند متعال: فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ؛ پس اگر نمى‌دانيد، از اهل ذكر و دانايى جويا شويد[٥] محمّد بن مسلم روايت مى‌كند كه: به امام باقر عليه السّلام عرض كردم: كسانى در نزد ما هستند كه گمان مى‌كنند مراد آيه [از اهل ذكر و دانائى‌] يهود و نصارى مى‌باشد. امام باقر عليه السّلام فرمودند: اگر اين‌چنين باشد، آن‌ها شما را به دين خود خواهند خواند! سپس امام عليه السّلام اشاره به سينه خود نموده و فرمود: نحن أهل الذكر و نحن المسئولون؛ ما اهل ذكر، و آن كسانى هستيم كه بايد از آنان سؤال شود[٦].

٦. و در تفسير كلام خداوند متعال: يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ؛ [ياد كن‌] روزى را كه هر گروهى را با پيشوايشان فرا مى‌خوانيم‌[٧] جابر بن يزيد جعفى از امام باقر عليه السّلام روايت مى‌كند كه فرمود: هنگامى كه اين آيه نازل شد، مسلمانان به پيامبر اكرم‌

[١] . قدر/ ٤.

[٢] . دعائم الاسلام ١/ ٣٣٤.

[٣] . شعرا/ ٩٤.

[٤] . اصول كافى ١/ ٤٧.

[٥] . انبيا/ ٧.

[٦] . اصول كافى ١/ ٢١١.

[٧] . اسرا/ ٧١.