پيشوايان هدايت

پيشگفتار

قسمت اول

بخش نخست امام باقر عليه السلام در يك نگاه

بخش دوم برداشتهايى از شخصيت حضرت امام باقر عليه السلام

بخش سوم جلوههايى از شخصيت حضرت امام باقر عليه السلام

صبر و بردبارى

صبر امام باقر عليه السلام

كرم و سخاوت امام باقر عليه السلام

الف - بزرگداشت نيازمندان

ب - آزاد كردن بندگان

ج - نيكى به اصحاب و ياران

د - صدقه دادن آن حضرت به فقراى مدينه

عبادت امام باقر عليه السلام

الف - خشوع در هنگام نماز

ب - نماز بسيار

ج - دعاى امام باقر عليه السلام در حال سجده

حج امام باقر عليه السلام

مناجات امام باقر عليه السلام با خداوند متعال

ياد خداوند متعال

زهد و پارسايى در زندگى دنيا

قسمت دوم

بخش نخست پرورش حضرت امام باقر عليه السلام

بخش دوم مراحل زندگى حضرت امام باقر عليه السلام

بخش سوم حضرت امام باقر عليه السلام در سايهسار جد و پدر

قسمت سوم

بخش نخست جهاد اهل بيت عليهم السلام و نقش امام باقر عليه السلام

مراحل حركت مبارزاتى ائمه طاهرين عليهم السلام

بخش دوم رويدادهاى مهم عصر امام باقر عليه السلام

امام باقر عليه السلام و عبد الملك مروان

امام باقر عليه السلام و حل مسأله ضرب مسكوكات

وليد بن عبد الملك

عمر بن عبد العزيز

امام محمد باقر عليه السلام و عمر بن عبد العزيز

يزيد بن عبد الملك

هشام بن عبد الملك

دستگيرى امام باقر عليه السلام، بردن آن حضرت به دمشق و زندانى كردن ايشان

امام باقر عليه السلام و عالم مسيحى

اقدام براى ترور امام باقر عليه السلام

مهمترين ويژگىهاى عصر امام باقر عليه السلام

جلوههاى انحراف در عصر امام باقر عليه السلام

انحراف فكر و عقيده

انحراف سياسى

انحراف اخلاقى

انحراف در عرصه اقتصاد

بخش سوم نقش حضرت امام باقر عليه السلام در اصلاح ناهنجارىها

محورهاى حركت عمومى اصلاحاتى امام باقر عليه السلام

اول اصلاح در عرصه فكر و عقيده

1 رد افكار و عقايد مخرب و مذاهب منحرف

2 بحث و مناظره با صاحبان مذاهب منحرف و سمبلهاى انحراف

3 محكوم كردن فقيهان دربارى

4 دعوت مردم به گرفتن انديشه از سرچشمههاى زلال

5 انتشار دانشهاى اهل بيت عليهم السلام

دوم تأسيس دانشگاه نمونه فقه

خصوصيات مكتب فقهى اهل بيت عليهم السلام

سوم اصلاحات سياسى

1 دعوت به امر به معروف و نهى از منكر

2 انتشار مفاهيم صحيح سياسى

3 رسوا كردن عملكرد دستگاه اموى

4 دعوت مردم به دورى از حكومت وقت

5 مواضع مستقيم امام باقر عليه السلام در برابر حاكمان منحرف

6 موضع امام باقر عليه السلام در رابطه با جنگ مسلحانه

چهارم اصلاح اخلاقى و اجتماعى

1 دعوت به پياده كردن سنت شريف نبوى

2 دعوت به مكارم اخلاق

پنجم اصلاحات اقتصادى

قسمت چهارم

بخش نخست امام باقر عليه السلام و بنيانگذارى گروه نخبگان صالح

اول امام باقر عليه السلام و عناصر تشكيلدهنده گروه صالحان

1 عقيده سالم

2 مرجعيت اهل بيت عليهم السلام

3 ويژگىهاى پيروى از اهل بيت عليهم السلام

دوم امام باقر عليه السلام و تزكيه نفوس

1 اركان اساسى تزكيه در نزد امام باقر عليه السلام

الف - حاكم كردن عقل

ب تبعيت اراده انسان از اراده خدا

ج درك انسان از مراقبت دائمى خداوند از او

د توجه دائم به روز قيامت

2 راهوروش تزكيه در نزد امام باقر عليه السلام

الف ارتباط دائم با خداوند متعال

ب اقرار به گناه و توبه از آن

ج برحذر بودن از غرق شدن در گناهان

د عمق بخشيدن به حياى درونى

ح شكستن انس و الفت ميان انسان و رفتار جاهلى

و از ميان بردن موانع نفسانى رفتار صحيح

سوم رويه فرهنگسازى امام باقر عليه السلام

1 تشويق به طلب علم

2 جايگاه ممتاز دانشمندان و فضيلت آنان

3 اخلاص در ياد گرفتن دانش

4 ضرورت نشر دانش و فرهنگسازى براى مردم

5 لغزشگاهها و آفتهاى دانشجويان

6 مرجعيت علمى

7 مؤسسات فرهنگى

چهارم امام باقر عليه السلام و زنده كردن روح جهاد و حماسه در امت

اول اقامه شعائر حسينى

دوم زنده كردن ايمان به مسأله امام مهدى عليه السلام

پنجم امام باقر عليه السلام و هويت بخشيدن به گروه صالحان

محورهاى وابستگى در گروه صالحان

ويژگىهاى هويت شيعى

اول نامگذارى

دوم صفات

سوم جايگاه گروه صالحان

ششم امام باقر عليه السلام و سازماندهى روابط گروه صالحان

1 روابط داخلى گروه صالحان

اصول روابط داخلى

2 روابط با ساير گروههاى اسلامى

3 روابط با اهل ذمه

4 رابطه با كفار

هفتم امام باقر عليه السلام و سيستم امنيتى گروه صالحان

2 كتمان اسرار

3 ايجاد توازن در رابطه با حاكمان

4 مراعات سطوح مختلف

هشتم امام باقر عليه السلام و نظام اقتصادى گروه صالح

تأكيد بر اهميت عامل اقتصادى

ايجاد موازنه ميان طلب رزقوروزى و طلب مكارم اخلاقى

منابع مالى گروه صالح

هميارى داخلى در گروه صالح

نهم امام باقر عليه السلام و نظام اجتماعى گروه صالح

1 خانواده

2 خويشاوندان

3 همسايگان

4 افراد گروه صالح

5 جامعه اسلامى

دهم امام باقر عليه السلام و آينده گروه صالح

بخش دوم ترور و شهادت امام باقر عليه السلام

انگيزههاى ترور امام باقر عليه السلام

1 شخصيت والاى امام باقر عليه السلام

2 رويدادهايى كه در دمشق به وقوع پيوست

تصريح امام باقر عليه السلام بر امامت امام صادق عليه السلام پس از خود

وصيتهاى امام باقر عليه السلام

تسليت گفتن مسلمانان به امام صادق عليه السلام در عزاى پدر بزرگوارش

بخش سوم ميراث امام باقر عليه السلام

ميراث تفسيرى امام محمد باقر عليه السلام

نمونههائى از تفسير امام باقر عليه السلام

ميراث حديثى امام باقر عليه السلام

ميراث كلامى امام باقر عليه السلام

1 عجز عقل انسان از درك حقيقت خداوند متعال

2 ازلى بودن واجب الوجود

3 وجوب اطاعت امام عليه السلام

ميراث تاريخى امام باقر عليه السلام

1 وحى خداوند به حضرت آدم عليه السلام

2 حكمت سليمان

3 حكمتى از تورات

4 نامگذارى نوح به عبد شكور

5 نفرين كردن نوح به قومش

6 اسماعيل اولين كسى بود كه به زبان عربى سخن گفت

7 نفى بىسواد بودن از پيامبر اكرم صلى الله عليه و اله

امام باقر عليه السلام و نقل سيره مبارك نبوى

1 عاريه گرفتن سلاح توسط پيامبر اكرم صلى الله عليه و اله از صفوان

2 حركت خالد به سمت قبيله بنى جذيمه

امام باقر عليه السلام و سيره حضرت على عليه السلام

اخبار غيبى كه امام باقر عليه السلام بيان داشتهاند

ميراث فقهى امام باقر عليه السلام

مسح از روى كفش

لمس كردن عورت، باطلكننده وضو نيست

قرائت با صداى بلند در نمازى كه بايد آهسته قرائت كرد

صلوات بر آل پيامبر در تشهد

از وصاياى امام باقر عليه السلام

پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٢٢ - يزيد بن عبد الملك

يزيد بن عبد الملك‌

پس از مرگ عمر بن عبد العزيز، يزيد بن عبد الملك بنا بر عهد برادر خود سليمان بن عبد الملك به خلافت رسيد. وى چهل روز ابتداى حكومت خود را براساس سياست عمر بن عبد العزيز سپرى نمود. اين مطلب بر بنى اميّه سخت آمد. آنان چهل پيرمرد نزد يزيد بن عبد الملك آورده و آن‌ها براى او شهادت داده و قسم خوردند كه خلفا در نزد خداوند حساب و عقاب ندارند و در هر كارى كه بكنند آزادند[١]. اينجا بود كه يزيد بن عبد الملك از سياست عمر بن عبد العزيز دست برداشت و در ميان مردم با سياست زور و جبروت حكم نمود. وى همه واليانى كه عمر بن عبد العزيز بر شهرها گماشته بود عزل كرده و دستور العملى به تمام عمّال خود صادر نمود كه در آن آمده بود:

امّا بعد، همانا عمر بن عبد العزيز فريب خورده بود. امّا از امروز آنچه را كه از دوران او مى‌دانيد فراموش كنيد. مردم را به همان حالت سابق در آوريد. چه آن‌ها در حالت رفاه و پرمحصولى باشند چه در حالت خشكسالى و قحطى.

خوششان بيايد يا بدشان بيايد. زنده باشند يا بميرند[٢].

و بدين‌گونه ستم بر مردم به فجيعترين شكل و صورت دوباره به ميان جامعه بازگشت و ظلم و ستم در جامعه منتشرشده و سركشى همه شهرها را فراگرفت.

يزيد بن عبد الملك انسان جاهل و عارى از علمى بود كه به اهل علم‌

[١] . تاريخ ابن اثير ٩/ ٢٣٢.

[٢] . العقد الفريد ٣/ ١٨٠.