پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٨١ - ٥ مواضع مستقيم امام باقر عليه السلام در برابر حاكمان منحرف

رساندن به خلفا و فروش سلاح به آن‌ها را در صورت بروز جنگ با دشمنان اسلام، جايز دانسته‌اند. چراكه آنان به‌واسطه اين سلاح‌ها دشمن مشترك را دفع مى‌كرده‌اند. آن حضرت به كسى كه بار اسلحه براى حاكمان ستمگر اموى مى‌بردند فرمود: اين سلاح‌ها را براى آنان ببر، چراكه خداوند به‌وسيله آن‌ها دشمنان ما و شما را دفع مى‌كند- مراد كشور روم است- اين سلاح‌ها را به آنان بفروش، امّا اگر روزى جنگ بين ما و آن‌ها [حاكمان اموى‌] درگرفت به آن‌ها يارى نكن و سلاح نفروش‌[١].

امام باقر عليه السّلام در رابطه با حاكمان ستمگر فرموده‌اند: پيشوايان ستمگر و پيروان آنان از دين خدا و راه حقّ دور مانده‌اند. آن‌ها با كارهايى كه انجام داده و مرتكب آن مى‌شوند به راه گمراهى رفته‌اند[٢].

٥. مواضع مستقيم امام باقر عليه السّلام در برابر حاكمان منحرف‌

نقش حقيقى امام در جامعه نقش يك رهبر و الگوى بزرگ بود و از مهم‌ترين مسئوليت‌هايى كه بر دوش او نهاده شده بود اصلاح امّت و همچنين اصلاح حاكم امّت بوده است. همچنين از بين بردن و ريشه‌كن ساختن انحرافاتى كه در جامعه به‌وجود مى‌آمد و جلوگيرى از ادامه يافتن اين انحرافات. اين نقش با تغيير عوامل و شرايط سياسى زمانه آن حضرت اسلوب و روش‌ها و برنامه‌ريزى‌هاى مختلفى را طلب مى‌نمود. امام عليه السّلام با تغيير عناصر ذيل موضع‌گيرى خود را تغيير مى‌دادند:

الف- مصلحت كلّى اسلام.

ب- مصلحت خاصّ اسلام كه با حفظ راه اهل بيت عليهم السّلام و تقويت آن با

[١] . كافى ٥/ ١١٢، كتاب المعيشه، باب بيع السّلاح منهم.

[٢] . محاسن/ ٩٣.