پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٦٧ - دوم تأسيس دانشگاه نمونه فقه

احاديث امام محمّد باقر عليه السّلام همواره با سند متّصل از پدران بزرگوارش عليهم السّلام از رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله بود. البته آن حضرت گاه نيز احاديث مرسل بيان مى‌فرموده و سند ذكر نمى‌كردند. هنگامى كه از دليل اين مطلب از آن حضرت سؤال شد فرمودند: هرگاه ديديد حديثى را ذكر كرده و براى آن سند نياوردم، بدانيد كه سند من در آن حديث پدرم زين العابدين از پدرش حسين شهيد از پدرش علىّ بن ابى طالب از رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله از جبرئيل از خداوند عزّ و جلّ مى‌باشد[١].

دوّم: تأسيس دانشگاه نمونه فقه‌[٢]

حضرت امام باقر و فرزند بزرگوارشان حضرت امام صادق عليهما السّلام تلاش بسيارى در راه نشر فقه اسلامى انجام دادند. در زمانه‌اى كه جامعه اسلامى در رويدادها و اضطراب‌هاى سياسى غرق‌شده و حكومت‌ها نيز هيچ اهميّتى به مسائل دينى نداده وخامت اوضاع تا بدان پايه رسيد كه امّت اسلام از مسائل دين خود حتى اندكى هم نمى‌دانستند، اين دو بزرگوار به فعاليتى مثبت در جهت انتشار فقه اسلام در ميان جامعه داشتند. دكتر على حسن مى‌گويد: ما پس از تتبّع و بررّسى متون تاريخى به مثال‌هاى بسيارى دست‌يافته‌ايم كه بر اين پديده- بى‌اهميّتى به مسائل دينى- كه پديده غالب قرن اوّل اسلامى بود چه در نزد حاكمان، چه در نزد دانشمندان و چه در نزد امّت، دلالت دارد. مقصود از بى‌اهميّتى به مسائل دينى اين است كه آنان شناخت كافى از امور دينى نداشتند. آنان در هيچ‌يك از مسائل دينى داراى جزم و يقين نبودند و حتّى در عبادات نيز داراى اعتقاداتى متزلزل بودند. از نمونه‌هاى اين پديده روايتى است‌

[١] . اعلام الورى/ ٢٩٤.

[٢] . ر. ك: باقر شريف القرشى، حياة الامام محمّد الباقر عليه السّلام ١/ ٢١٥- ٢٢٦.