پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٤٦ - انحراف اخلاقى

عبد الملك اذيّت و آزار اهل بيت عليهم السّلام و پيروان آنان، همچنين ديگر مخالفان حكومت رو به فزونى نهاد. تا جايى كه هشام بن عبد الملك به خود جرأت داد تا امام باقر عليه السّلام را زندانى كند و يا براى ترور آن حضرت اقدام نمايد[١]. وى دستور قتل بعضى از پيروان امام باقر عليه السّلام را نيز صادر كرد. امّا امام باقر عليه السّلام توانست آنان را از كشته شدن نجات بدهد[٢].

در چنين زمانه‌اى، بسيارى از مخالفان براى نابودى حكومت اموى دست به عمليات سرّى زدند. عبّاسيان در همين دوره در صدد جمع‌آورى افراد براى مبارزه با امويان بودند. آنان مبلّغان خود را به سرزمين‌هايى كه از مركز حكومت دور بودند- به خصوص در منطقه خراسان- مى‌فرستادند. در همين وقت، «زيد» فرزند حضرت امام سجّاد عليه السّلام نيز براى قيام بر ضدّ امويان در وقت مناسب دست به جمع‌آورى نيرو زده بود. اين در حالى بود كه حكومت اموى مراقبت شديدى نسبت به جامعه اعمال مى‌كرد تا جايى كه تعداد نفس مردمان را شمارش مى‌كردند مبادا كسى در برابر انحرافات سياسى آنان سر بردارد يا مخالفت خود را با حكومتشان اعلام كند.

انحراف اخلاقى‌

امويان همواره ديدگان مردم را به سوى جنگ‌ها، لشكركشى‌ها و كشور گشايى‌ها منحرف مى‌كردند. آنان همه نيروهاى خود را اعمّ از نيروى انسانى و مالى به سمت اين جنگ‌ها سوق مى‌دادند تا اين‌كه مسلمانان را از گفت‌وگو درباره اوضاع و احوال منحرف جامعه و فكر كردن به كارهاى سياسى يا

[١] . مناقب آل ابى طالب ٤/ ٢٠٦.

[٢] . بحار الانوار ٤٦/ ٢٨٣.