پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٨٠ - ٤ دعوت مردم به دورى از حكومت وقت

٤. دعوت مردم به دورى از حكومت وقت‌

امام باقر عليه السّلام امّت را به دورى گزيدن و قطع رابطه با حكومت ستمگر دعوت كرده و آن‌ها را از هرگونه كمك و يارى به آنان نهى نموده‌اند. حتّى اگر اين كمك و يارى ربطى به مسائل سياسى و حكومتى آنان نداشته باشد، امام باقر عليه السّلام در جواب كسى كه در رابطه با همكارى با حاكمان از ايشان پرسيده بود پاسخ دادند: نه [اين كار جايز نيست‌]، حتّى به قدر كشش يك قلم بر روى كاغذ. آگاه باشيد كسى از دنياى آنان [ستمگران‌] نصيب و بهره‌اى نخواهد برد مگر آنكه آنان از دين او نصيب‌ها و بهره‌ها برده باشند[١].

امام باقر عليه السّلام مبانى همكارى با ستمگران و فاسقان را اين‌گونه آشكار ساخته است كه: هركس از گناهكار و كسى كه خدا را نافرمانى مى‌كند اطاعت و فرمانبردارى كند در حقيقت دين ندارد[٢].

امام باقر عليه السّلام بر اين نكته تأكيد داشتند كه تنها رابطه‌اى كه ميان امّت و حاكم جائر ممكن است وجود داشته باشد، رابطه توجيه و ارشاد و قيام به مسئوليت خطير نصيحت و موعظه آنان است. امام باقر عليه السّلام فرموده‌اند: هركس به سمت سلطان ستمگرى برود و او را به پرهيزگارى از خداوند متعال امر نموده و از عذاب خداوند ترسانده و موعظه كند اجرى برابر با اجر ثقلين (جنّ و انس) و عملى مطابق با عمل آنان خواهد داشت‌[٣].

البتّه آن حضرت مواضعى را كه گاه به‌خاطر مصلحت دين اسلام نسبت به حاكمان ستمگر گرفته مى‌شود از اين قاعده استثنا نموده‌اند. آن حضرت يارى‌

[١] . كافى ٥/ ١٠٧.

[٢] . بحار الانوار ٢/ ١٢٢.

[٣] . بحار الانوار ٧٢/ ٣٧٥.