پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٥ - بخش دوم برداشتهايى از شخصيت حضرت امام باقر عليه السلام

دانشمندان بسيارى نشسته‌ام. من حتّى در برابر ابن عبّاس كه از بزرگان اصحاب پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله بوده است نيز حضور پيدا كرده‌ام. امّا در پيش هيچ‌كدام از اين بزرگان به‌گونه‌اى كه در برابر تو مضطرب مى‌شوم دلم به تپش و اضطراب نيفتاده است‌[١].

٨. عبد اللّه بن معمّر ليثى به امام باقر عليه السّلام عرض كرده است: من سينه‌هاى شما خاندان را خاستگاه رويش درخت دانش مى‌دانم، ميوه درخت دانش از آن شما و شاخ‌وبرگ آن براى ديگر مردمان است‌[٢].

٩. شمس الدّين محمّد بن طولون گفته است: ابو جعفر محمّد بن زين العابدين ابن حسين بن علىّ بن ابى طالب رضى اللّه عنه ملقّب به باقر پدر جعفر صادق (رضى اللّه عنهما) دانشمند و سيّدى جليل القدر بوده است. وى بدين جهت باقر لقب گرفته است كه علم و دانش را گسترش بسيار داده است. چرا كه «تبقير» در لغت عرب به‌معناى توسعه دادن است.

شاعر در مدح او گفته است: اى كه سفره دانش را براى پرهيزگاران گسترده‌اى و اى بهترين كسى كه براساس فطرت، لبّيك گفته‌اى‌[٣].

١٠. محمّد بن طلحه شافعى گويد: او شكافنده و جمع‌آورى كننده دانش‌هاست. كسى است كه دانش خود را آشكار كرده و در ميان مردم برافراشته است. كسى است كه درخت نيكى نشاند و شاخ‌وبرگش داد. قلب او صاف و دانشش پاكيزه، جانش پاك و اخلاقش شريف بود. او همه اوقات زندگى خود را به فرمانبردارى از خدا آباد ساخته و در مقام تقوا و پرهيزگارى‌

[١] . فى رحاب ائمّة اهل البيت ٤/ ١٠.

[٢] . كشف الغمّة/ ٢٢١.

[٣] . الائمّة الاثنا عشر/ ٨١.