پيشوايان هدايت
(١)
پيشگفتار
٧ ص
(٢)
مقدمه
٩ ص
(٣)
قسمت اول
١٧ ص
(٤)
بخش نخست امام باقر عليه السلام در يك نگاه
١٩ ص
(٥)
بخش دوم برداشتهايى از شخصيت حضرت امام باقر عليه السلام
٢٣ ص
(٦)
بخش سوم جلوههايى از شخصيت حضرت امام باقر عليه السلام
٣١ ص
(٧)
صبر و بردبارى
٣٢ ص
(٨)
صبر امام باقر عليه السلام
٣٥ ص
(٩)
كرم و سخاوت امام باقر عليه السلام
٣٨ ص
(١٠)
الف - بزرگداشت نيازمندان
٣٩ ص
(١١)
ب - آزاد كردن بندگان
٣٩ ص
(١٢)
ج - نيكى به اصحاب و ياران
٣٩ ص
(١٣)
د - صدقه دادن آن حضرت به فقراى مدينه
٤٠ ص
(١٤)
عبادت امام باقر عليه السلام
٤٢ ص
(١٥)
الف - خشوع در هنگام نماز
٤٢ ص
(١٦)
ب - نماز بسيار
٤٢ ص
(١٧)
ج - دعاى امام باقر عليه السلام در حال سجده
٤٣ ص
(١٨)
حج امام باقر عليه السلام
٤٥ ص
(١٩)
مناجات امام باقر عليه السلام با خداوند متعال
٤٧ ص
(٢٠)
ياد خداوند متعال
٤٧ ص
(٢١)
زهد و پارسايى در زندگى دنيا
٤٧ ص
(٢٢)
قسمت دوم
٤٩ ص
(٢٣)
بخش نخست پرورش حضرت امام باقر عليه السلام
٥١ ص
(٢٤)
بخش دوم مراحل زندگى حضرت امام باقر عليه السلام
٦١ ص
(٢٥)
بخش سوم حضرت امام باقر عليه السلام در سايهسار جد و پدر
٦٥ ص
(٢٦)
قسمت سوم
٧٥ ص
(٢٧)
بخش نخست جهاد اهل بيت عليهم السلام و نقش امام باقر عليه السلام
٧٧ ص
(٢٨)
مراحل حركت مبارزاتى ائمه طاهرين عليهم السلام
٨٥ ص
(٢٩)
بخش دوم رويدادهاى مهم عصر امام باقر عليه السلام
٨٩ ص
(٣٠)
امام باقر عليه السلام و عبد الملك مروان
١٠٠ ص
(٣١)
امام باقر عليه السلام و حل مسأله ضرب مسكوكات
١٠١ ص
(٣٢)
وليد بن عبد الملك
١٠٦ ص
(٣٣)
عمر بن عبد العزيز
١١٠ ص
(٣٤)
امام محمد باقر عليه السلام و عمر بن عبد العزيز
١١٦ ص
(٣٥)
يزيد بن عبد الملك
١٢٢ ص
(٣٦)
هشام بن عبد الملك
١٢٤ ص
(٣٧)
دستگيرى امام باقر عليه السلام، بردن آن حضرت به دمشق و زندانى كردن ايشان
١٢٥ ص
(٣٨)
امام باقر عليه السلام و عالم مسيحى
١٣٣ ص
(٣٩)
اقدام براى ترور امام باقر عليه السلام
١٣٦ ص
(٤٠)
مهمترين ويژگىهاى عصر امام باقر عليه السلام
١٣٧ ص
(٤١)
جلوههاى انحراف در عصر امام باقر عليه السلام
١٣٩ ص
(٤٢)
انحراف فكر و عقيده
١٤٠ ص
(٤٣)
انحراف سياسى
١٤٢ ص
(٤٤)
انحراف اخلاقى
١٤٦ ص
(٤٥)
انحراف در عرصه اقتصاد
١٤٩ ص
(٤٦)
بخش سوم نقش حضرت امام باقر عليه السلام در اصلاح ناهنجارىها
١٥٣ ص
(٤٧)
محورهاى حركت عمومى اصلاحاتى امام باقر عليه السلام
١٥٤ ص
(٤٨)
اول اصلاح در عرصه فكر و عقيده
١٥٤ ص
(٤٩)
1 رد افكار و عقايد مخرب و مذاهب منحرف
١٥٥ ص
(٥٠)
2 بحث و مناظره با صاحبان مذاهب منحرف و سمبلهاى انحراف
١٦٠ ص
(٥١)
3 محكوم كردن فقيهان دربارى
١٦٤ ص
(٥٢)
4 دعوت مردم به گرفتن انديشه از سرچشمههاى زلال
١٦٥ ص
(٥٣)
5 انتشار دانشهاى اهل بيت عليهم السلام
١٦٦ ص
(٥٤)
دوم تأسيس دانشگاه نمونه فقه
١٦٧ ص
(٥٥)
خصوصيات مكتب فقهى اهل بيت عليهم السلام
١٦٩ ص
(٥٦)
سوم اصلاحات سياسى
١٧٢ ص
(٥٧)
1 دعوت به امر به معروف و نهى از منكر
١٧٢ ص
(٥٨)
2 انتشار مفاهيم صحيح سياسى
١٧٤ ص
(٥٩)
3 رسوا كردن عملكرد دستگاه اموى
١٧٨ ص
(٦٠)
4 دعوت مردم به دورى از حكومت وقت
١٨٠ ص
(٦١)
5 مواضع مستقيم امام باقر عليه السلام در برابر حاكمان منحرف
١٨١ ص
(٦٢)
6 موضع امام باقر عليه السلام در رابطه با جنگ مسلحانه
١٨٥ ص
(٦٣)
چهارم اصلاح اخلاقى و اجتماعى
١٨٧ ص
(٦٤)
1 دعوت به پياده كردن سنت شريف نبوى
١٨٨ ص
(٦٥)
2 دعوت به مكارم اخلاق
١٩١ ص
(٦٦)
پنجم اصلاحات اقتصادى
١٩٤ ص
(٦٧)
قسمت چهارم
٢٠١ ص
(٦٨)
بخش نخست امام باقر عليه السلام و بنيانگذارى گروه نخبگان صالح
٢٠٣ ص
(٦٩)
اول امام باقر عليه السلام و عناصر تشكيلدهنده گروه صالحان
٢٠٧ ص
(٧٠)
1 عقيده سالم
٢٠٧ ص
(٧١)
2 مرجعيت اهل بيت عليهم السلام
٢١١ ص
(٧٢)
3 ويژگىهاى پيروى از اهل بيت عليهم السلام
٢١٤ ص
(٧٣)
دوم امام باقر عليه السلام و تزكيه نفوس
٢١٧ ص
(٧٤)
1 اركان اساسى تزكيه در نزد امام باقر عليه السلام
٢١٧ ص
(٧٥)
الف - حاكم كردن عقل
٢١٨ ص
(٧٦)
ب تبعيت اراده انسان از اراده خدا
٢١٩ ص
(٧٧)
ج درك انسان از مراقبت دائمى خداوند از او
٢١٩ ص
(٧٨)
د توجه دائم به روز قيامت
٢٢٠ ص
(٧٩)
2 راهوروش تزكيه در نزد امام باقر عليه السلام
٢٢١ ص
(٨٠)
الف ارتباط دائم با خداوند متعال
٢٢١ ص
(٨١)
ب اقرار به گناه و توبه از آن
٢٢٣ ص
(٨٢)
ج برحذر بودن از غرق شدن در گناهان
٢٢٥ ص
(٨٣)
د عمق بخشيدن به حياى درونى
٢٢٦ ص
(٨٤)
ح شكستن انس و الفت ميان انسان و رفتار جاهلى
٢٢٦ ص
(٨٥)
و از ميان بردن موانع نفسانى رفتار صحيح
٢٢٨ ص
(٨٦)
سوم رويه فرهنگسازى امام باقر عليه السلام
٢٣٠ ص
(٨٧)
1 تشويق به طلب علم
٢٣٠ ص
(٨٨)
2 جايگاه ممتاز دانشمندان و فضيلت آنان
٢٣١ ص
(٨٩)
3 اخلاص در ياد گرفتن دانش
٢٣٢ ص
(٩٠)
4 ضرورت نشر دانش و فرهنگسازى براى مردم
٢٣٣ ص
(٩١)
5 لغزشگاهها و آفتهاى دانشجويان
٢٣٤ ص
(٩٢)
6 مرجعيت علمى
٢٣٥ ص
(٩٣)
7 مؤسسات فرهنگى
٢٣٧ ص
(٩٤)
چهارم امام باقر عليه السلام و زنده كردن روح جهاد و حماسه در امت
٢٣٨ ص
(٩٥)
اول اقامه شعائر حسينى
٢٣٩ ص
(٩٦)
دوم زنده كردن ايمان به مسأله امام مهدى عليه السلام
٢٤١ ص
(٩٧)
پنجم امام باقر عليه السلام و هويت بخشيدن به گروه صالحان
٢٤٢ ص
(٩٨)
محورهاى وابستگى در گروه صالحان
٢٤٤ ص
(٩٩)
ويژگىهاى هويت شيعى
٢٤٦ ص
(١٠٠)
اول نامگذارى
٢٤٦ ص
(١٠١)
دوم صفات
٢٤٨ ص
(١٠٢)
سوم جايگاه گروه صالحان
٢٤٨ ص
(١٠٣)
ششم امام باقر عليه السلام و سازماندهى روابط گروه صالحان
٢٥٢ ص
(١٠٤)
1 روابط داخلى گروه صالحان
٢٥٢ ص
(١٠٥)
اصول روابط داخلى
٢٥٥ ص
(١٠٦)
2 روابط با ساير گروههاى اسلامى
٢٥٦ ص
(١٠٧)
3 روابط با اهل ذمه
٢٥٧ ص
(١٠٨)
4 رابطه با كفار
٢٥٨ ص
(١٠٩)
هفتم امام باقر عليه السلام و سيستم امنيتى گروه صالحان
٢٥٩ ص
(١١٠)
1 تقيه
٢٦٠ ص
(١١١)
2 كتمان اسرار
٢٦٣ ص
(١١٢)
3 ايجاد توازن در رابطه با حاكمان
٢٦٥ ص
(١١٣)
4 مراعات سطوح مختلف
٢٦٧ ص
(١١٤)
هشتم امام باقر عليه السلام و نظام اقتصادى گروه صالح
٢٦٨ ص
(١١٥)
تأكيد بر اهميت عامل اقتصادى
٢٦٩ ص
(١١٦)
ايجاد موازنه ميان طلب رزقوروزى و طلب مكارم اخلاقى
٢٧٢ ص
(١١٧)
منابع مالى گروه صالح
٢٧٥ ص
(١١٨)
هميارى داخلى در گروه صالح
٢٧٧ ص
(١١٩)
نهم امام باقر عليه السلام و نظام اجتماعى گروه صالح
٢٨٢ ص
(١٢٠)
1 خانواده
٢٨٣ ص
(١٢١)
2 خويشاوندان
٢٨٧ ص
(١٢٢)
3 همسايگان
٢٨٨ ص
(١٢٣)
4 افراد گروه صالح
٢٨٩ ص
(١٢٤)
5 جامعه اسلامى
٢٩٥ ص
(١٢٥)
دهم امام باقر عليه السلام و آينده گروه صالح
٣٠٢ ص
(١٢٦)
بخش دوم ترور و شهادت امام باقر عليه السلام
٣٠٩ ص
(١٢٧)
انگيزههاى ترور امام باقر عليه السلام
٣١٠ ص
(١٢٨)
1 شخصيت والاى امام باقر عليه السلام
٣١٠ ص
(١٢٩)
2 رويدادهايى كه در دمشق به وقوع پيوست
٣١١ ص
(١٣٠)
تصريح امام باقر عليه السلام بر امامت امام صادق عليه السلام پس از خود
٣١٢ ص
(١٣١)
وصيتهاى امام باقر عليه السلام
٣١٣ ص
(١٣٢)
تسليت گفتن مسلمانان به امام صادق عليه السلام در عزاى پدر بزرگوارش
٣١٥ ص
(١٣٣)
بخش سوم ميراث امام باقر عليه السلام
٣١٧ ص
(١٣٤)
ميراث تفسيرى امام محمد باقر عليه السلام
٣١٩ ص
(١٣٥)
نمونههائى از تفسير امام باقر عليه السلام
٣٢١ ص
(١٣٦)
ميراث حديثى امام باقر عليه السلام
٣٢٤ ص
(١٣٧)
ميراث كلامى امام باقر عليه السلام
٣٢٦ ص
(١٣٨)
1 عجز عقل انسان از درك حقيقت خداوند متعال
٣٢٧ ص
(١٣٩)
2 ازلى بودن واجب الوجود
٣٢٨ ص
(١٤٠)
3 وجوب اطاعت امام عليه السلام
٣٣٠ ص
(١٤١)
ميراث تاريخى امام باقر عليه السلام
٣٣٠ ص
(١٤٢)
1 وحى خداوند به حضرت آدم عليه السلام
٣٣١ ص
(١٤٣)
2 حكمت سليمان
٣٣١ ص
(١٤٤)
3 حكمتى از تورات
٣٣٢ ص
(١٤٥)
4 نامگذارى نوح به عبد شكور
٣٣٢ ص
(١٤٦)
5 نفرين كردن نوح به قومش
٣٣٣ ص
(١٤٧)
6 اسماعيل اولين كسى بود كه به زبان عربى سخن گفت
٣٣٣ ص
(١٤٨)
7 نفى بىسواد بودن از پيامبر اكرم صلى الله عليه و اله
٣٣٣ ص
(١٤٩)
امام باقر عليه السلام و نقل سيره مبارك نبوى
٣٣٤ ص
(١٥٠)
1 عاريه گرفتن سلاح توسط پيامبر اكرم صلى الله عليه و اله از صفوان
٣٣٤ ص
(١٥١)
2 حركت خالد به سمت قبيله بنى جذيمه
٣٣٥ ص
(١٥٢)
امام باقر عليه السلام و سيره حضرت على عليه السلام
٣٣٧ ص
(١٥٣)
اخبار غيبى كه امام باقر عليه السلام بيان داشتهاند
٣٣٨ ص
(١٥٤)
ميراث فقهى امام باقر عليه السلام
٣٤١ ص
(١٥٥)
مسح از روى كفش
٣٤٥ ص
(١٥٦)
لمس كردن عورت، باطلكننده وضو نيست
٣٤٥ ص
(١٥٧)
قرائت با صداى بلند در نمازى كه بايد آهسته قرائت كرد
٣٤٦ ص
(١٥٨)
صلوات بر آل پيامبر در تشهد
٣٤٦ ص
(١٥٩)
از وصاياى امام باقر عليه السلام
٣٤٧ ص
(١٦٠)
فهرست
٣٥٣ ص
 
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص

پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٤٢ - ب - نماز بسيار

برادران دينى به چه چيزى مى‌توان اميد داشت؟[١] و آن حضرت همواره مى‌فرمودند:

دنيا را فقط نيكويى به برادران، كسب معارف و شناخت خداوند زيبا كرده است‌[٢].

عبادت امام باقر عليه السّلام‌

امام ابو جعفر محمّد باقر عليه السّلام از پيشوايان اهل تقوا در تاريخ اسلام بوده است. آن حضرت چنان خدا را شناخته بود كه شناخت خداوند همه جوهره ذات آن حضرت را پر نموده و با قلبى پر از انابه به درگاه خداوند حاضر مى‌شده است. امام باقر عليه السّلام در عبادت و فرمانبردارى خداوند متعال نهايت اخلاص را به‌كار مى‌آورده است. از جلوه‌هاى عبادت آن حضرت مى‌توان به اين نكته‌ها اشاره نمود:

الف- خشوع در هنگام نماز:

درباره آن حضرت گفته‌اند كه چون به نماز مى‌ايستاد از ترس خداوند رنگ رخسار مباركش زرد مى‌گرديد[٣]. و اين مطلب هيچ تعجّبى ندارد. چرا كه آن حضرت عظمت خداوند متعال را درك كرده بود. خداوندى كه جهان هستى را به‌وجود آورده و به آن حيات بخشيده بود. پس آن حضرت نيز همچون پرهيزگاران انابه‌كننده خدا را عبادت مى‌نمود.

ب- نماز بسيار:

امام باقر عليه السّلام بسيار به نماز مى‌پرداختند. حتّى گفته شده است كه آن حضرت در شبانه‌روز يكصد و پنجاه ركعت نماز مى‌خواندند[٤] و كارهاى مربوط به مرجعيّت امّت و مسائل علمى آن حضرت را از بسيارى نماز


[١] . صفة الصّفوه ٢/ ٦٣.

[٢] . همان.

[٣] . ر. ك تاريخ ابن عساكر ٥١/ ٤٤.

[٤] . تذكرة الحفّاظ ١/ ١٢٥، تاريخ ابن عساكر ٥١/ ٤٤، حلية الاولياء ٣/ ١٨٢.