پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٨٥ - مراحل حركت مبارزاتى ائمه طاهرين عليهم السلام

مراحل حركت مبارزاتى ائمه طاهرين عليهم السّلام‌

زمانى كه به تاريخ اهل بيت عليهم السّلام مراجعه مى‌كنيم و شرايطى كه در آن‌زمان آن‌ها را احاطه كرده بود از يك‌طرف و نحوه برخورد و موضع‌گيرى‌هاى عمومى و خصوصى ائمه عليهم السّلام را از ديگرسوى مورد توجه قرار مى‌دهيم مى‌بينيم كه آن‌ها را مى‌توان به سه مرحله و عصر تقسيم‌بندى كرد كه عليرغم اشتراك در بسيارى از شرايط و موضع‌گيرى‌ها با ملاحظه مجموعه‌اى از حوادث كه تعيين‌كننده خط فاصل ميان هركدام از اين سه دوره است از هم قابل تفكيك مى‌باشند.

اولين مرحله از زمان وفات پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله آغازشده و در زمان امامت حضرت على، امام حسن، امام حسين و امام سجاد عليهم السّلام جلوه‌گر بوده است، اين مرحله به تعبيرى مرحله جدا شدن از پيامدهاى انحراف بعد از پيامبر بود، اين بزرگواران اگرچه امكان براندازى رهبرى منحرف را نداشتند، اما با هدف حفظ عناصر اصلى رسالت دست به عمليات مصون‌سازى زده موفق به آشكار كردن نادرستى آن رهبرى براى امت و صيانت از اصل رسالت اسلامى شدند.

به‌طور كلى ائمه عليهم السّلام علاوه بر كوشش فراوان در جهت ايجاد و تشكيل مجموعه مؤمن و صالحى به رهبرى خود، هيچگاه در امور مربوط به نظام اسلام و امت مسلمان، امت و دولت را از حمايت خود بى‌نصيب نمى‌گذاشتند.

دومين مرحله مبارزاتى ائمه عليهم السّلام كه از نيمه دوم زندگانى شريف امام سجاد عليه السّلام آغاز و تا زمان امام كاظم عليه السّلام امتداد يافته است داراى دو ويژگى عمده است:

١. پس از توفيق ائمه عليهم السّلام در آشكار ساختن نادرستى خط خلافت و