پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٥٤ - اول اصلاح در عرصه فكر و عقيده

امّا نقش اصلاحى آن حضرت در دو جهت‌گيرى هم‌زمان متمركز مى‌شود:

جهت‌گيرى اوّل: فعاليّت در ميان اقشار مختلف مردم و عموم مردم بدون در نظر گرفتن خصوصيّت دينى، چون در ميان امّت اسلام افرادى با دين‌هاى ديگر نيز وجود داشتند. البتّه اين جداى از فعاليّت آن حضرت نسبت به حاكمان و دستگاه‌هاى حكومتى براى بازگرداندن آنان به راه مستقيم و جلوگيرى از انحرافات آنان و محدود كردن دايره آن بود.

جهت‌گيرى دوّم: ايجاد يك جمعيّت صالح و كارآمد تا اين‌كه در جامعه بر اساس اسلوب و قاعده‌هاى ثابته‌اى كه ريشه در تعاليم روشنى‌بخش اهل بيت عليهم السّلام كه آن نيز برگرفته از قرآن كريم و سنّت شريف نبوى است، در اصلاح اوضاع عامّه مردم همچنين اصلاح وضعيّت دولت نقشى مؤثّر ايفا نمايد.

محورهاى حركت عمومى اصلاحاتى امام باقر عليه السّلام‌

اوّل: اصلاح در عرصه فكر و عقيده‌

از بحران‌هاى سختى كه ماحصل روش حاكمان سابق بود بحران درهم آميختگى مفاهيم، تقليد كوركورانه و سطحى‌نگرى در عرصه فكر و انديشه بود تا آن‌جا كه در اثر فراوانى جريان‌هاى مخرّب و فعاليّت آن‌ها در رابطه با تحريف مفاهيم ناب اسلامى و ديگرگونه جلوه دادن حقايق، حقيقت انديشه و مبانى نظرى اسلام در نزد بسيارى از مسلمانان آشكار نبود. اينجا بود كه امام باقر عليه السّلام وظيفه وادار كردن مسلمانان به اصلاح انديشه‌هاى خود براى تشخيص عقايد اصيل و درست از عقايد دروغين و ساختگى را به عهده گرفتند. آن حضرت افكار عمومى را در جهت ريشه‌دار ساختن انديشه‌ها و مفاهيم اصيل‌