پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٧٩ - هميارى داخلى در گروه صالح

«محروم» كسى است كه از نظر عقلى داراى سلامت كامل و همچنين داراى حرفه و شغل مى‌باشد، امّا از نظر رزق‌وروزى در گشايش به سر نمى‌برد[١].

«فقير» كسى است كه باوجود نياز مالى از كسى تقاضاى كمك نمى‌كند، امّا «مسكين» آن است كه نياز مالى‌اش به حدّى است كه وادار به كمك خواستن از ديگران مى‌شود[٢].

و واجب است كه پرداختن زكات به مستحقّ همراه با احترام باشد. از ابو بصير روايت شده است كه گفت: به امام باقر عليه السّلام عرض كردم: مردى از اصحاب ما هست كه مستحقّ است امّا از اين‌كه زكات دريافت كند خجالت مى‌كشد. من زكات را به او مى‌دهم ولى به او نمى‌گويم كه اين زكات است. آيا اين كار صحيح است؟

امام باقر عليه السّلام پاسخ دادند: پول را به او بده و نام زكات بر آن مگذار و باعث خوارى مؤمنى مشو[٣].

پرداخت زكات نيز سزاوار است به اندازه‌اى باشد كه مستحقّ زكات را بى‌نياز كند تا اين‌كه حالت نياز در او باقى نماند. امام باقر عليه السّلام فرموده‌اند: هنگامى كه به او (نيازمند) پولى مى‌پردازيد، نيازش را برطرف كنيد[٤].

در برابر زكات موارد مصرف خمس منحصرا در دست امام معصوم عليه السّلام است. امام باقر عليه السّلام فرموده‌اند: خمس مخصوص خدا و پيغمبر و ما (اهل بيت) مى‌باشد[٥].

خمس ملك امام معصوم عليه السّلام است. البتّه اين ملكيّت به اعتبار منصب‌

[١] . كافى ٣/ ٥٠٠.

[٢] . كافى ٣/ ٥٠٢.

[٣] . كافى ٣/ ٥٦٤.

[٤] . كافى ٣/ ٥٤٨.

[٥] . كافى ١/ ٥٣٩.