پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٣٢٣ - نمونههائى از تفسير امام باقر عليه السلام
عرضه داشتند: اى رسول خدا، آيا تو امام همه مردم نيستى؟ پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله در پاسخ فرمودند: من فرستاده خدا به سمت همه مردم هستم، امّا پس از من پيشوايانى از اهل بيت من براى مردم خواهند آمد كه در ميان مردم بهپا خواهند خواست، امّا مردم آنها را تكذيب نموده و پيشوايان كفر و ظلال و طرفداران آنها بر آنان ستم روا خواهند داشت. پس هركس به ولايت آنان درآمده، از آنان پيروى كند و آنها را تصديق نمايد، او از من است و با من است و بهزودى مرا ملاقات خواهد كرد. امّا آگاه باشيد كه هركس به آنها ستم روا دارد و آنان را تكذيب نمايد از من نيست و با من نخواهد بود و من از وى بيزارم[١].
٧. از امام باقر عليه السّلام در رابطه با تفسير اين آيه قرآن مجيد: ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ وَ مِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَ مِنْهُمْ سابِقٌ بِالْخَيْراتِ بِإِذْنِ اللَّهِ سپس اين كتاب را به آن بندگان خود كه [آنان را] برگزيده بوديم، به ميراث داديم؛ پس برخى از آنان بر خود ستمكارند و برخى از ايشان ميانهرو، و برخى از آنان در كارهاى نيك به فرمان خدا پيشگامند[٢] سؤال شد. آن حضرت پاسخ دادند: «مراد از آنان كه در كارهاى نيك به فرمان خدا پيشگامند يا «سابق بالخيرات» امام، مراد از ميانهرو يا «مقتصد» كسى است كه امام را بشناسد، و مراد از كسى كه به نفس خود ستم مىكند، كسى است كه امام را نمىشناسد[٣].
٨. از حضرت باقر عليه السّلام از معناى كلمه «متوسّمين» در كلام خداوند متعال:
إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ؛ به يقين، در اين [كيفر] براى هوشياران عبرتهاست[٤] سؤال شد. آن حضرت پاسخ دادند: امير المؤمنين حضرت علىّ بن ابى طالب عليه السّلام فرمود: پيامبر اكرم سرسلسله اين گروه بوده و من پس از او و ائمّهاى كه از نسل من هستند همه جزو گروه هوشياران يا «متوسّمين» مىباشند[٥].
[١] . اصول كافى ١/ ٢١٥.
[٢] . فاطر/ ٣٢.
[٣] . اصول كافى ١/ ٢١٤.
[٤] . حجر/ ٧٥.
[٥] . اصول كافى ١/ ٢١٩.