پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٨٠ - بخش نخست جهاد اهل بيت عليهم السلام و نقش امام باقر عليه السلام

بلند امام در جهت مصالحى كه خداوند براى زندگى امّت مقدّر فرموده است نگاهبانى نمايد.

امّا مى‌بينيم كه خطّ اوّل كه خطّ مقاوم‌سازى امّت است، با هيچ شرايط زمانى حتّى شرايط سخت منافات نداشته و قابل‌جمع است. از اين‌رو مى‌بينيم ائمّه اطهار عليهم السّلام حتّى در حالتى كه مى‌دانستند شرايط براى وارد شدن در معركه به دست گرفتن زمام حكومت مناسب نيست، خطّمشى اول را دنبال مى‌نمودند.

بيشترين نمود اين خطّمشى در اين بود كه رسالت اسلام را از نظر فكرى، روحى و سياسى در ژرفاى جان امّت اسلام جاى دهند. اين كار باعث مى‌شد تا در فرض نابودى و سقوط حكومت اسلامى (دولت حاكم وقت)، عقايد مردم حفظ شده و دين اسلام از فكر و جان مردم بيرون نرود. ائمّه اطهار عليهم السّلام اين مهمّ را با ايجاد هسته‌هاى بيدار در ميان امّت، همچنين دميدن روح رسالت در آن‌ها و تحريك عواطف صادقانه امّت در برابر رسالت اسلامى به انجام مى‌رساندند[١].

كار ائمّه اطهار عليهم السّلام در پى‌گيرى اين دو خطّمشى مستلزم ايفاى نقش رسالى مثبت و فعّال و مستمر براى حفظ رسالت، امّت و دولت و حمايت مستمرّ از همه اين اركان بود.

از اينجا است كه مى‌بينيم هرگاه انحراف شديدتر مى‌شد، ائمّه اطهار عليهم السّلام تدابير لازم را براى خنثى كردن آن انحراف اتّخاذ مى‌نمودند. يا هرگاه براى اعتقادات اسلامى يا نظام اسلامى مسأله مشكلى پيش مى‌آمد و رهبران‌

[١] . اهل البيت، تنوّع ادوار و وحدة هدف/ ١٣١- ١٣٢ و ١٤٧- ١٤٨.