پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٣٤٤ - ميراث فقهى امام باقر عليه السلام

به خدا سوگند اگر سپاهيان معاويه آنقدر ما را شكست بدهند كه ما را تا نخلستان‌هاى «هجر»[١] عقب برانند، ما باز هم بر اين اعتقاديم كه بر حقّيم و آن‌ها بر باطل‌اند، سيره حضرت امير المؤمنين عليه السّلام در رابطه با دشمنان و در حالت جنگ مانند سيره رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله در روز فتح مكّه بوده است. او زن و فرزند آنان را اسير نكرده و فرمود: هركس درب خانه‌اش را ببندد در امان است، هركس سلاح بر زمين بگذارد در امان است، حضرت امير المؤمنين نيز در روز بصره يعنى جنگ جمل در ميان لشكر ندا در داد كه هيچ‌يك از زنان و فرزندان آنان را اسير نكنيد، هيچ مجروحى را نكشيد، هيچ فرارى را دنبال نكنيد، هركس درب خانه‌اش را بست يا سلاحش را بر زمين گذاشت در امان است.

و امّا شمشيرى كه در نيام قرار گرفته است، شمشيرى است كه با آن حكم قصاص به اجرا درمى‌آيد كه خداوند متعال فرموده است: جان در برابر جان و چشم در برابر چشم‌[٢] و كشيدن اين شمشير با اولياى مقتول است، امّا حكم كردن به اين قضيّه مربوط به ما مى‌باشد.

اين شمشيرهايى است كه خداوند متعال براى پيامبر خود حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و اله قرار داده است. پس هركس اين شمشيرها يا حتّى يكى از آن‌ها را انكار كند يا يكى از احكام آن‌ها را انكار نمايد، به آنچه را كه خداوند متعال بر نبىّ خود حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و اله نازل كرده، كافر شده است‌[٣].

فقيهان مسلمان درباره احكام جنگ با كسانى كه در برابر حكومت اسلامى سركشى كنند از سيره حضرت امير المؤمنين عليه السّلام در جنگ جمل كمك‌

[١] . هجر شهرى در يمن است و اين نام بر كل خاك بحرين نيز اطلاق مى‌شود.

[٢] . مائده/ ٤٥.

[٣] . تحف العقول ٢٨٨/ ٢٩٠، و همچنين كلينى در فروع كافى و شيخ صدوق در خصال و شيخ طوسى در تهذيب نيز اين روايت را نقل نموده‌اند.