پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٩٨ - پنجم اصلاحات اقتصادى

در كتاب على عليه السّلام اين‌گونه يافته‌ايم كه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله فرموده است: هنگامى كه مردم از دادن زكات جلوگيرى كرده و زكات مال خود را نپردازند، زمين نيز بركات خود را از آنان دريغ مى‌دارد[١].

امام باقر عليه السّلام حدّومرز بخشش و انفاق به فقرا را نيز بيان فرموده و آن را رساندن آن‌ها به حدّ بى‌نيازى و برطرف كردن نياز آنان و زدودن آثار منفى فقر از زندگى آنان دانسته است. آن حضرت فرموده‌اند: هنگامى كه به سائل چيزى مى‌دهى به اندازه‌اى بده كه او را بى‌نياز كنى‌[٢].

البتّه توازن اقتصادى جامعه و مسئوليت متقابل اجتماعى جز با شركت داشتن همه مردم در فعاليّت‌هايى با حجم بالا براى بالا آوردن سطح اقتصادى همه فقرا و تهيدستان به تحقّق نخواهد رسيد، و اين مهمّ نيز علاوه بر دادن حقوق واجب شرعى، از طريق انجام اعمال ايثارگرانه و انفاق‌هاى مستحبّ به مرحله ظهور خواهد رسيد. به همين خاطر است كه مى‌بينيم امام باقر عليه السّلام همگان را به نيكوكارى، انجام كارهاى خير و دادن صدقه مستحب تشويق و ترغيب فرموده‌اند. در روايتى از امام باقر عليه السّلام آمده است: كارهاى خير و دادن صدقه از بين‌برنده فقر و زيادكننده عمر هستند. اين اعمال هفتاد نوع مرگ بد را از انسان دور مى‌كنند[٣].

امام باقر عليه السّلام همچنين ترغيب بسيارى بر يارى رساندن به برادران دينى و برآوردن حوائج آنان داشتند. آن حضرت فرموده‌اند:

هركس كه از يارى رساندن به برادر مسلمان خود و قيام در راه رفع نياز او خوددارى كرده و بخل بورزد، خداوند وى را به يارى كردن و كمك‌رسانى به كسانى كه‌

[١] . كافى ٣/ ٥٠٥.

[٢] . كافى ٣/ ٥٤٨.

[٣] . خصال ١/ ٤٨.