پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٠٨ - وليد بن عبد الملك

معروف، سعيد بن جبير دانشمند بزرگ تابعى را ظالمانه به قتل رسانيد و قتل سعيد بن جبير از حوادث بزرگى بود كه عالم اسلام را وحشت‌زده كرد.

مدّت خلافت وليد بن عبد الملك نه سال و هفت ماه بود. وى در مكانى به نام دير مروان در سال ٩٦ هجرى و در سنّ چهل و پنج سالگى دار فانى را وداع گفت‌[١].

پس از مرگ وليد بن عبد الملك، برادرش سليمان بن عبد الملك طبق سفارش پدرش عبد الملك بن مروان در ماه جمادى الاخر سال ٩٦ هجرى حكومت را به دست گرفت. پس از آن‌كه سليمان بن عبد الملك حكومت را در دست گرفت، با آل حجّاج از در ناسازگارى درآمد و آن‌ها را به‌شدّت مجازات كرد. وى به عبد الملك بن مهلّب دستور داد تا آن‌ها را شكنجه نمايد[٢]. سليمان بن عبد الملك تمام عاملان حجّاج را عزل كرد و در يك‌روز از زندان حجّاج هشتاد و يك هزار نفر را آزاد كرد و به آن‌ها دستور داد تا به خانواده‌هاى خود برگردند. در زندان سى هزار نفر بى‌گناه و سى هزار زن يافت گرديد[٣]. البتّه اين كار پسنديده از افتخارات و لطف سليمان بن عبد الملك بر مردم است.

امّا همين شخص در گرفتن ماليات بسيار اجحاف مى‌نمود و از مردم ماليات بسيار سنگينى مى‌گرفت. وى به حاكم مصر اسامة بن زيد تنوخى نامه‌اى نوشته است كه در آن آمده: آنقدر از آنان شير بدوش تا تمام شود و آنقدر خون بگير تا بند آيد. اسامه باج و خراجى كه از مصر جمع كرده بود، براى سليمان بن عبد الملك آورد و گفت: با جمع‌آورى اين خراج و آوردنش نزد تو، رعيّت‌زار و ناتوان گرديده است. پس اى كاش با آنان قدرى نرمش به‌

[١] . تاريخ ابن اثير ٤/ ١٣٨.

[٢] . تاريخ ابن اثير ٤/ ١٣٨.

[٣] . تاريخ ابن عساكر ٥/ ٨٠.