پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٠٧ - ٣ هماوردخواهى علمى در برابر دستگاه حكومت و عالمان وابسته

اشكال مى‌كرد خوددارى نكرده، بلكه پا را فراتر گذاشته و هنگامى كه همه پزشكان از معالجه متوكّل مأيوس شده بودند، دوايى كارساز براى رفع ناراحتى او تجويز نمود[١].

٢. ردّ تحريكات فكرى و شبهه‌هاى دينى‌

ديديم كه در عصر حضرت امام هادى عليه السّلام، امّت اسلام مبتلا به مسائلى نظير خلق قرآن و شبهات مستمرّى در رابطه با مسائل جبر و تفويض و اختيار مواجه بوده است.

امام هادى عليه السّلام در بيان چگونگى معالجه اين امراض فكرى به صورتى هوشمندانه و جدّى همكارى داشته است. نامه‌اى كه از حضرت امام هادى عليه السّلام براى اهل اهواز صادر شده است، دربردارنده ردّ علمى و مفصّل شبهه جبر و تفويض بوده و شيوه بديع حضرت امام هادى عليه السّلام را در مقام ردّ نظريات باطل به‌خوبى نشان مى‌دهد. همچنين از آنجا كه مسأله غلوّ و تصوّف از پديده‌هاى انحرافى جامعه اسلامى آن روزگار بوده است، امام هادى عليه السّلام با اين هردو پديده به‌گونه‌اى مناسب برخورد نموده است‌[٢].

٣. هماوردخواهى علمى در برابر دستگاه حكومت و عالمان وابسته‌

به‌جا آوردن امتحانات و آزمايش‌هاى علمى از پيشوايان اهل‌بيت عليهم السّلام كوتاهترين راه براى حاكمان بود، تا بدانند آنان، تا چه‌اندازه از شايستگى علمى كه يكى از شرايط امامت و پيشوايى است برخوردار مى‌باشند، و همين‌

[١] . ر. ك كافى ١/ ٤٩٩.

[٢] . رجوع كنيد به بخش سوّم از قسمت اوّل همين كتاب، بحث برحذر داشتن امام هادى عليه السّلام از بحث كردن با صوفيان. همچنين به مبحث امام هادى عليه السّلام و غاليان در بخش دوّم از قسمت چهارم اين كتاب مراجعه نماييد.