پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٩٤ - تاريخ شهادت حضرت امام هادى عليه السلام

تاريخ شهادت حضرت امام هادى عليه السّلام‌

تاريخ‌نويسان در ذكر روز شهادت آن حضرت اختلاف كرده‌اند. چنانكه در اين مطلب كه چه كسى سم به آن حضرت خورانيد نيز اختلاف دارند.

امّا تحقيق اين است كه آن حضرت در اواخر خلافت «معتزّ عبّاسى» به شهادت رسيده‌اند. چنان‌كه بسيارى از تاريخ‌نويسان بر اين مطلب تصريح نموده‌اند. دليل ديگر اين امر اين است كه كار امام هادى عليه السّلام بر حاكم زمان او گران مى‌آمده، و وى همان كسى است كه طبيعتا بايد چنين كارهايى را به انجام برساند. بنابراين «معتزّ» دستور اين كار را صادر كرده و ممكن است كه در اين كار و دادن سم به آن حضرت از «معتمد» نيز كمك گرفته باشد.

امّا روز شهادت آن حضرت به گفته «ابن طلحه» در «مطالب السّؤول»: در بيست و پنجم ماه جمادى الآخر بوده است، و ابن خشّاب نيز در اين مطلب با او موافق است‌[١]، «كلينى» در «كافى» مى‌نويسد: آن حضرت- صلوات اللّه عليه- در بيست و ششم جمادى الآخر دار فانى را وداع گفته است‌[٢]، و «مسعودى» نيز موافق همين قول مى‌باشد[٣].

امّا «شيخ مفيد» در «ارشاد»، «اربلى» در «كشف الغمّه»، و «طبرسى» در «اعلام الورى» گفته‌اند: آن حضرت در ماه رجب از دنيا رفته و روز اين مسأله را معلوم نكرده‌اند[٤].

«ابو جعفر طوسى» در «مصابيح»، «ابن عيّاش» و صاحب «دروس» گفته‌اند:

[١] . الدمعة الساكبه ٨/ ٢٢٥ و ٢٢٧.

[٢] . كافى ١/ ٤٩٧.

[٣] . مروج الذهب ٤/ ١٩٣.

[٤] . الدمعة الساكبه ٨/ ٢٢٦- ٢٢٧، اعلام الورى/ ٣٣٩، كشف الغمة ٢/ ٣٧٦.