و امّا درباره اين آيه شريف كه مى‌فرمايد: (و اگر آن‌چه درخت در زمين است قلم باشد و دريا را هفت درياى ديگر به يارى آيد، كلمات خدا پايان نپذيرد)، بله. اين‌چنين است. اگر همه درختان دنيا قلم شود و دريا را هفت دريا در پى باشد و از روى زمين همه چشمه بجوشد، همه به پايان مى‌رسند پيش از آن‌كه ثبت كلمات خدا به پايان رسند. و آن درياها عبارتند از:

چشمه «كبريت»، چشمه «نمر»، چشمه «برهوت»، چشمه «طبريّه»، چشمه گرم «ماسبندان»، چشمه گرم «افريقيّه»- كه «زبان» ش خوانند- و چشمه «بحرون» و ماييم كلمات خدا كه به پايان نرسيده، و فضايل ما به درك بشر نرسد.

امّا در پاسخ سؤالت درباره بهشت بايد گفت كه در بهشت همه خوردنى‌ها، نوشيدنى‌ها و سرگرمى‌ها هست كه دل بخواهد و ديده آن را خوش دارد، و خدا همه آن‌ها را براى حضرت آدم عليه السّلام مباح كرده است. امّا آن درختى كه خداوند آدم و حوّا را از خوردنش منع كرد درخت حسد بود كه به آن‌ها سفارش كرد تا به هركس از خلايق كه خدا فضيلتى به او داده به ديده حسد ننگرند و آدم فراموش كرد و به ديده حسد نگريست و خداوند عزم استوارى در وى نيافت.

امّا قول خداوند متعال كه مى‌فرمايد: يا آن‌ها را پسر [ان‌] و دختر [انى‌] توأم با يكديگر مى‌گرداند، به اين معناست كه براى انسان‌ها از اولاد ذكور و اناث جفت‌جفت به آن‌ها عطا مى‌كند كه چون با هم باشند به آن‌ها زوجان مى‌گويند كه هريك جفت ديگرى است، نه اين‌كه آن‌ها باهم ازدواج كنند و معاذ اللّه كه مراد خداوند آن باشد كه تو خود را بدان فريفته‌اى و مى‌خواهى بدين‌وسيله براى ارتكاب گناه راهى پيدا كنى، كه خداوند خود فرموده است: ... و هركس اينها را انجام دهد سزايش را دريافت خواهد كرد. براى او در روز قيامت عذاب دو چندان مى‌شود و پيوسته در آن خوار مى‌ماند[١] البتّه در صورتى كه توبه نكند.

و درباره شهادت يك زن كه جايز است، درباره شهادت ماما و قابله است كه اگر به شهادت او رضايت دادند، شهادتش نافذ و اگر رضايت ندادند با همراهى يك زن ديگر شهادت‌

[١] . سوره فرقان ٢٥/ ٦٨- ٦٩.