پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٩٣ - اثر اول اثبات شايستگى عملى ائمه در اداره امور مسلمين و رهبرى فكرى آنها

مواجهه با امام جواد عليه السّلام ندارد و همه تلاش‌هايش در برابر آن حضرت محكوم به شكست است. امّا مسأله اين بود كه وى هيچ‌گونه بهانه‌اى براى كشتن آن حضرت در دست نداشت.

امّا معتصم دستان خود را به اين جنايت هولناك‌آلوده كرد و حضرت امام جواد عليه السّلام را در عنفوان جوانى درحالى‌كه سنّ آن حضرت از بيست و پنج سال بيشتر نبود به شهادت رساند. اين‌گونه بود كه ايّام امامت امام جواد عليه السّلام بيش از هفده سال به طول نينجاميد.

به شهادت رساندن امام جواد عليه السّلام در اين شرايط، بيانگر عمق استيلاى روحى و علمى امام جواد عليه السّلام در جامعه بوده است. چراكه وى در همان سنّ كم از نظر روحى، علمى و رهبرى پيشوا و سركرده اهل‌بيت عليهم السّلام بوده است. آنجا كه دانشمندان مسلمان در برابرش سر تعظيم فرود آورده و گذشته از تعلّق خاطر آن دسته از امّت كه جزو پيروان حضرت نبودند، دل‌هاى شيعيان و محبّانش به او پيوند خورده، تعداد زيادى از مسلمانان به ولايت او درآمده بودند.

وگرنه چه دليلى داشت كه خلفا براى به شهادت رساندن او اين‌قدر عجله به خرج بدهند، درحالى‌كه آن حضرت هيچ‌گونه قيام، حركت و انقلابى بر ضدّ نظام حاكم انجام نداده بود؟!

در چنين شرايطى بود كه امامت زودهنگام حضرت امام هادى عليه السّلام به وقوع پيوست، و از مناظرات و امتحان‌هاى سخت سياسى، اجتماعى، فرهنگى و دينى سربلند بيرون آمد. بدين‌ترتيب آيا مى‌توان باور داشت كه حكّام و خلفاى پس از زمان معتصم بعد از ديدن اين سيطره و استيلاى روحى و علمى اهل‌بيت عليهم السّلام بر جامعه اسلامى، آن بزرگواران را راحت و آزاد بگذارند؟ در