پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٦٩ - اوضاع سياسى

قيام او بود. سياست او اين بود كه بسيارى از فرزندان حضرت موسى بن جعفر عليه السّلام را به خود جلب كرده و آن‌ها را جزو فرماندهان سپاه خود قرار داد.

مأمون ابتدا سپاهى را با ده هزار سرباز به فرماندهى زهير بن مسيّب به مقابله با ابو السّرايا فرستاد. امّا سپاه زهير در برابر ابو السّرايا تن به شكست داده و سپاه او به دست ابو السّرايا افتاد. نهضت ابن طباطبا پس از اين پيروزى بسيار قوّت گرفت و آن‌ها توانستند سپاه ديگرى را كه مأمون به سمت آنان فرستاد نيز شكست داده، بر شهر واسط مسلّط شوند.

سپاهيان ابو السّرايا براى بار سوّم با سپاهى از سوى مأمون به فرماندهى هرثمة بن أعين روبرو شدند. در اين جنگ ابو السّرايا شكست خورده به قادسيه فرار كرد. هرثمه وارد شهر كوفه شد، سپس ابو السّرايا به قتل رسيد، اين واقعه در سال ٢٠٠ ه. ق روى داد[١].

٢. ولايت‌عهدى حضرت امام علىّ بن موسى الرّضا عليه السّلام.

در سال ٢٠١ ه. ق مأمون امام علىّ بن موسى الرّضا عليه السّلام را مجبور كرد تا ولايت‌عهدى او را بپذيرد. وى در همين زمينه به همه وابستگان حكومت عبّاسى دستور داد تا لباس‌هاى سياه را كه علامت مخصوص خاندان عبّاسى بود كنار گذاشته و لباس سبز بپوشند، كه علامت ويژه علويان بود. اين كار بر عبّاسيان بسيار گران آمد و آن‌ها به‌خاطر اين عمل، همچنين داخل كردن حضرت رضا عليه السّلام در امر خلافت، با مأمون بسيار به مخالفت برخاستند. حتّى عدّه‌اى از آن‌ها به همين دليل از بيعت با مأمون سرباز زده و با عموى مأمون يعنى منصور پدر مهدى عبّاسى بيعت كردند. امّا وى مرد اين ميدان نبود و در

[١] . تاريخ ذهبى، دول الاسلام/ ١١٢- ١١٣.