پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٩٨ - ٥ طب در ميراث امام جواد عليه السلام

اين شيوه درمانى در روايات معصومان عليه السّلام نيز جايگاه والايى دارد. رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله درباره حجامت فرموده است: «عليكم بالحجامة، لا يتبيّغ الدم بأحدكم فيقتله»؛[١] بر شما باد به حجامت [كردن و هشيار باشيد] مبادا خون بر يكى از شما سركشى كند كه [در آن‌حال‌] او را مى‌كشد.

جالينوس نيز در باب خطرهايى كه از خون متوجه انسان مى‌شود گفته است: «خون تو برده توست و بسا كه برده آقاى خود را مى‌كشد. پس [با فصد مهار] آن را آزاد كن و اگر آن را سالم و پاك يافتى مهارش نما».

البته احاديث و مطالب زيادى درباره حجامت و خواص آن در دست است. زالو از ديگر وسايل خون‌گيرى است. اين كرم آبزى در درمان موضعى بسيارى از گونه‌هاى لخته شدن خون در بدن، اهميت فراوانى دارد، زيرا زالو بنا به غريزه‌اش، تنها خون فاسد را از بدن مكيده، همزمان هوا را به زير پوست مى‌فرستد.

عمل فصد در موارد زير كاربرد دارد:

١. به هنگام افت عملكرد بطن چپ قلب كه به آماس كردن ديه و در نهايت سختى تنفس مى‌انجامد؛

٢. فشار بالاى خون در مغز به دليل غلظت خون؛

٣. افزايش گويچه‌هاى نوع اول خون؛

٤. احتقان در ريه.

عمل فصد بر روى رگ‌هاى مشخصى انجام مى‌شود، مانند: رگ «زاهر» و رگ «اكحل». همچنين براساس رواياتى كه از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و امامان‌

[١] . شرح نهج البلاغه ١١/ ٣٤.