پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٢٦ - دعوت به توحيد ناب

ثانى عليه السّلام بودم كه شخصى به حضرتش گفت: از خداى- تبارك و تعالى مرا آگاه كن. آيا نام‌ها و صفات او در كتابش (قرآن) آمده است؟ و آيا نام‌ها و صفات او خود اوست؟

ابو جعفر عليه السّلام فرمود: اين گفته دو وجه دارد. اگر بگويى: اين اوصاف؛ خود اوست، بنابراين، حضرتش متعدد و داراى كثرت است و خداى- عزّ و جلّ- از چنين چيزى برتر است و اگر بگويى: اين نام‌ها و صفات هميشه بوده‌اند، اين سخن داراى دو معنا خواهد بود، يعنى اگر آن‌ها را همچنان در علم حضرتش ماندگار بدانى و او را سزاوار چنين نام‌ها و صفاتى بدانى، سخنى نيكو و پسنديده گفته‌اى، اما اگر مفهوم نام‌ها و صفات او را به عنوان كلمه و حروف تقطيع شده ازلى بدانى، از بيان اين‌كه چيزى غير از خدا با خدا وجود داشته، به خدا پناه مى‌برم. [آگاه باشيد كه‌] خدا بود و خلقى وجود نداشت. آن‌گاه آن‌ها (حروف) را آفريد تا وسيله پيوندى ميان خود و خلق باشند، بندگان به وسيله آن‌ها به درگاه او تضرع و بندگى كنند و همين [نام‌ها و صفات وسيله‌] ذكر اوست و خدا وجود داشت و ذكرى [در ميان‌] نبود و آن‌كه با ذكر ياد مى‌شود، خداى قديم لم‌يزل است.

نام‌ها و صفات، آفريدگان [خدا] بوده، معناهايى هستند كه از آن‌ها خدا اراده مى‌شود و [تصور] اختلاف، ائتلاف و جدايى درباره او سزاوار نيست. از همين‌رو گفته نمى‌شود: خدا مؤتلف، كم يا زياد است، بلكه خداى- جلّ و علا- در ذات خود قديم است و يگانه جزءجزءناشدنى است و غير از او جزءجزء هستند و نيز تصور حضرتش به قلّت و كثرت نشايد كه تنها تجزيه‌پذيران كه مخلوق بوده و بر خالقى كه آنان را آفريده دلالت دارند، به اين اوصاف خوانده مى‌شوند.