پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٧١ - معتصم و طلايهداران بيدار

داشت و حكومتش با آشوب فراوان سياسى در گستره تحت حكومت عباسيان روبرو شد.[١]

معتصم كه از مادرى ترك‌تبار زاده شده بود، سپاهى ويژه از تركان تشكيل داد و مبالغ هنگفتى در اختيار آنان گذارد و آنان حكومت را قبضه كردند. اين اقدام معتصم، كينه سپاهيان عرب را برانگيخت و آتش گرايش‌هاى قومى را در جامعه آن روز شعله‌ور كرد. اين سياست معتصم، خطرناكترين چالشى بود كه حكومت عباسيان در تمام دوران خود با آن مواجه شد. پس از معتصم، اوضاع به وخامت گراييد و خطر سپاهيان ترك روزبه‌روز افزايش مى‌يافت و هر خليفه‌اى كه در صدد محدود كردن اختيارات آنان برمى‌آمد، با كودتاى نظامى آن‌ها روبه‌رو مى‌شد.

معتصم و طلايه‌داران بيدار

تضاد فكرى حادّى كه ميان امامان اهل بيت عليهم السّلام و شيعيان مؤمن آنان از يك سو و دستگاه خلافت عباسيان و پيروان آنان از سوى ديگر حاكم بود، سبب شد تا دشمنى دو خط اهل بيت و خط عباسيان ادامه يابد و هر زمانى رنگ و چهره خاصى به خود گيرد و بنا به اوضاع و شرايط، دستخوش شدت يا ضعف شود. معتصم نيز سياست اسلاف كينه‌توز خود را نسبت به اهل بيت عليهم السّلام و پيروان و حزب آنان در پيش گرفت. او با اسلام و خط مستقيم آن سر ستيز برافراشت، اما با اعتراض شديد اهل بيت عليهم السّلام و شيعيان آنان روبرو شد.

[١] . قيام طالقان به فرماندهى قاسم بن محمد علوى، قيام« زط» ها در بصره، قيام بابك خرمدين، لشكركشى رومى‌ها به سوى« زبطره» و ديگر سرزمين‌هاى اسلامى و قيام« مبرقع» در فلسطين از آن جمله است. ر. ك: ابن اثير، الكامل ٥/ ٢٣٢- ٢٦٥.