پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٦٤ - طبيعت روابط امام جواد عليه السلام و مأمون

خاندان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بنماياند؛

دوم: با اظهار محبت و مهرورزى و احترام نسبت به امام جواد عليه السّلام جنايت كشتن امام رضا عليه السّلام را از يادها بزدايد. وى با اين روش توانست افكار عمومى را بفريبد.

٣. رابطه مأمون با امام جواد عليه السّلام مانند رابطه‌اش با امام رضا عليه السّلام آكنده از اغراض سياسى بود. او در ظاهر با آن بزرگوار رفتارى مهرجويانه و بسيار خوب داشت، اما در باطن نسبت به آن حضرت انديشه‌هاى بد مى‌پروراند. او نسبت به امام جواد عليه السّلام دسيسه‌چينى مى‌كرد، ولى هيچ‌گاه نتوانست اهداف خود را عملى سازد و از جايگاه آن حضرت كاسته، او را از چشم مردم بيندازد.

اين بود كه آخرين تلاش خود را به كار بست و دخترش را به همسرى امام جواد درآورد تا به مردم وانمود كند كه امام جواد عليه السّلام طالب دنياست.

از محمد بن ريان نقل شده است: «مأمون هر حيله‌اى را كه مى‌شناخت در مورد ابو جعفر عليه السّلام به كار بست، اما موفق نشد. لذا بر آن شد تا دخترش را به همسرى ابو جعفر عليه السّلام درآورد. اين بود كه دو كنيز را كه در زيبايى بى‌مانند بودند برگزيد و به دست هريك جامى داد كه در آن جام گوهرى قرار داشت.

آن‌گاه به آنان دستور داد كه هرگاه ابو جعفر در جايگاه نيكان و بندگان صالح قرار گرفت نزد او بروند. آنان خواسته مأمون را عملى كردند، اما آن حضرت به آنان توجهى نكرد.

مردى خوش‌آواز و نوازنده بود به نام «مخارق» كه محاسنى بلند داشت.

مأمون او را خواست و او به مأمون گفت: اى امير المؤمنين، اگر كارى دنيايى بر تو سخت شده، آن را از تو دور مى‌كنم [...]. آن‌گاه نزد ابو جعفر عليه السّلام نشست و ناله‌اى سر داد كه تمام كاخيان گرد او جمع شدند. سپس عودى را برگرفت و بر