پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٤٨ - تشويق به توبه

و نيز نقل نموده است كه فرمود: «لو سكت الجاهل ما اختلف الناس»؛[١]

اگر جاهل خموشى گزيند [و از سر نادانى مطلبى اختلاف‌آميز مطرح نكند] مردم دچار اختلاف نخواهند شد.

تشويق به توبه‌

از ديگر گزينه‌هاى امام جواد عليه السّلام براى ارشاد مردم و هدايت آنان به سوى خداى متعال مسأله توبه و راه‌هاى آن بود. آن حضرت با نقل رواياتى از امير المؤمنين عليه السّلام درباره توبه مردم را به آن فرامى‌خواند، از جمله:

١. امير المؤمنين عليه السّلام فرمود: «التوبة على أربعة دعائم: ندم بالقلب، و استغفار باللسان، و عمل بالجوارح، و عزم على أن لا يعود»؛

توبه بر چهار ستون استوار است: پشيمانى در دل، استغفار با زبان، عمل با اندام‌ها [براى جبران گذشته‌] و تصميم [قاطع و خلل‌ناپذير] بر عدم بازگشت به گناه.

«و ثلاث يبلغن بالعبد رضوان اللّه: كثرة الإستغفار، و خفض الجانب، و كثرة الصدقة»؛

و سه چيز انسان را به رضوان و خشنودى خدا مى‌رساند: بسيار استغفار كردن، فروتن و مهربان بودن و بسيار صدقه دادن.[٢]

آن حضرت همچنين بر ضرورت شتاب در توبه كردن و پرهيز از تأخير و به زمان ديگرى افكندن توبه تأكيد نموده، فرمود: «تأخير التوبة إغترار، و طول التسويف حيرة، و الإعتلال على اللّه ملكة، و الإصرار على الذنب أمن لمكر اللّه‌ «فَلا يَأْمَنُ مَكْرَ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْخاسِرُونَ»؛[٣]

[١] . همان/ ٢٧٩.

[٢] . همان‌جا.

[٣] . اعراف/ ٩٩.