پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٦٥ - بخش نخست پرورش امام جواد عليه السلام
بخش نخست پرورش امام جواد عليه السّلام
امام محمد جواد عليه السّلام از خاندان رسالت كه در بزرگى و شكوه و والايى در تمام دوران حيات انسان همانند نداشت و بشريت مانند آن را نديده و نخواهد ديد، پا به عرصه وجود نهاد و جهان را از بركت وجود خجسته خويش بهرهمند نمود. او فرزند امام على بن موسى الرضا عليه السّلام فرزند امام كاظم عليه السّلام، فرزند امام صادق عليه السّلام، فرزند امام باقر عليه السّلام، فرزند امام على بن الحسين زين العابدين عليه السّلام، فرزند امام حسين عليه السّلام نواده رسول خدا و فرزند امام على بن ابى طالب عليه السّلام است.
مادرش از خاندان «ماريه قبطه» از مردم «نوبه»[١] و نامش «سبيكه»، «ريحانه» و به نقلى «درّه» بود، اما امام رضا عليه السّلام او را «خيزران» ناميد.
پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلم اين بانوى پاكدامن را «بهترين كنيزكان پاكنهاد» خواند و امام حسن عسكرى عليه السّلام درباره او فرمود: «او «ام ولد» است و پاك و پاكشده آفريده شد، با كنيه «ام الجواد» و «ام الحسن» خوانده مىشود و بهترين زنان روزگار خويش بود».[٢]
[١] (*). نوبه، منطقهاى است در افريقيه كه بر كرانه نيل، بين اسوان و دنقله( در مصر) واقع شده است.
[٢] . مستدرك عوالم العلوم ٢٣/ ٢٠.