پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٥٩ - نيكى به مردم

«بر خوان نعمت ابو جعفر ثانى عليه السّلام نشسته بودم و غذا مى‌خوردم. چون از خوردن دست كشيدم و خوان برداشته شد، غلام حضرت خواست تكه‌هاى خوراك افتاده بر زمين را برچيند. امام جواد عليه السّلام به او فرمود: آنچه از خوان در صحرا بريزد، برنگير و آن را واگذار اگرچه ران گوسفندى باشد، اما اگر چيزى از طعام در خانه بر زمين ريخت، آن را بگير».[١]

روشن است كه امام جواد عليه السّلام از آن‌رو غلام خود را از برداشتن غذاى پراكنده شده بر زمين بازداشت تا خوراك پرندگان و جانوران گرسنه شود.

نيكى به مردم‌

نيكى به مردم از برجسته‌ترين ويژگى‌ها و والايى‌هاى امام جواد عليه السّلام به شمار مى‌رود كه از ديد دوست و دشمن دور نمانده و تاريخ آن را ثبت كرده است. داستان زير يكى از موارد احسان و نيكى امام جواد عليه السّلام است.

«احمد بن زكرياى صيدلانى» از يكى از مردم «بست» و «سجستان»[٢] كه از بنى حنفيه بود نقل كرده است كه گفت: «در نخستين روزهاى خلافت معتصم،

[١] . وسائل الشيعه ٦/ ٤٩٩.

[٢] . محمد بن بحر رهنى درباره سجستان آورده است: سجستان يكى از بلاد مشرق و همچنان ستم‌سوز و مقاوم است. در خوبى‌ها منحصر به فرد است و ويژگى‌هايى دارد كه در ديگر بلاد ديده نمى‌شود.

در دنيا بازرگانى به درستكارى بازرگانان آن سامان يافت نمى‌شود ... آن زمانى كه در تمام گستره اسلامى، على بن ابى طالب را بر فراز منبرها دشنام مى‌دادند، تنها يك بار در اين سامان به على بن ابى طالب بر منبر ناسزا گفته شد و مردم در برابر بنى اميه ايستادند در نهايت بر پيمان خود اين مطلب را افزودند كه بر منبر آن سامان به كسى دشنام داده نشود ... كدامين شرافت و بزرگى ياراى رسيدن به ممانعت آنان از دشنام دادن به برادر رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلم بر فراز منبرهاى آن سامان مى‌رسيد و اين در حالى است كه بر فراز منبرهاى مكه و مدينه به على دشنام داده مى‌شود( معجم البلدان ٣/ ١٩٠- ١٩١).