پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٢٦ - فقه

جمعى از ياران امام رضا عليه السّلام در قالب «جامع» هاى بزرگ احاديث صحيح را گرد آوردند. اين آثار نخستين منابع شيعى و مبناى تدوين جوامع چهارگانه سه تن از مشايخ اسلام به شمار مى‌روند.[١]

فقه‌

فقه برجسته‌ترين دانشى بود كه در آن روزگار و ديگر دوران‌هاى اسلامى گستردگى فوق‌العاده‌اى يافت. اين علم به بيان تكليف و وظيفه‌اى مى‌پردازد كه بر عهده فرد مكلف است و بايد آن را در زندگى خود عملى كند و در برابر حضرت حق نسبت به آن پاسخ گويد. از همين‌رو علم فقه بيش از ديگر علوم مورد توجه و تدريس قرار گرفت. امامان اهل بيت عليهم السّلام فعالانه به ايجاد مدرسه فقهى خود پرداختند كه فقيهان و عالمان بزرگى چون: «زراره»، «محمد بن مسلم» و «جابر بن يزيد جعفى» ارمغان اين مدرسه بودند. اينان هرچه از امامان عليهم السّلام مى‌شنيدند در قالب «اصول» خود كه به چهار صد اصل رسيد تدوين كردند. بعدها اين اصول تهذيب و در چهار كتابى كه فقيهان امامى براى استنباط احكام شرعى از آن‌ها بهره مى‌گيرند، گردآورى شد. فراگيرى فقه و استقبال از آن به شيعيان منحصر نبود كه ديگر فرقه‌هاى اسلامى نيز به فراگيرى آن روى آوردند.

[١] . مقدمه المقنع و الهدايه/ ١٠.